Rejestracja

Please leave these two fields as-is:
UWAGA: Prosimy o rozwiązanie prostego równania matematycznego!
zamknij

Zaloguj się

Zapomniałeś hasła?

Jeżeli nie pamiętasz swojego hasła, wyślemy Ci nowe - wystarczy skorzystać ze specjalnego formularza
Przypomnij mi hasło

Zarejestruj się
Napisano: 14 lutego 2012

Liczba komentarzy: 0
Aglutynacja mieszana. Część pierwsza.

Autor wpisu
mgr Agnieszka Helis
mgr Agnieszka Helis

Obecnie prawie wszystkie manualne metody wykorzystywane w serologii grup krwi można zastąpić mikrometodami kolumnowymi i automatycznymi.  Ewolucja metod immunohematologicznych dąży do zwiększenia wydajności pracy, zmniejszenia zużycia materiałów i uzyskania jak najbardziej obiektywnych wyników. Mikrometoda kolumnowa ta ma wiele zalet, dzięki którym może sprostać wymaganiom współczesności. Jest to metoda szybka, łatwa w wykonaniu i czuła. Dzięki niej łatwiej zauważyć pewne odchylenia od prawidłowych wyników, takie jak przykładowo dwie populacje krwinek.

Reakcje pozwalające przypuszczać o obecności dwóch populacji krwinek można uzyskać podczas badania układu ABO układu Rh i innych układów. Czasem obserwowana aberracja to tylko artefakt.

Wśród przyczyn uzyskania wyniku wskazującego na dwie populacje krwinek czerwonych należy wymienić:
-‘Zanieczyszczenie’ galaretą Whartona
– Allogeniczną transfuzję KKCZ: wewnątrzmaciczna transfuzja lub przeciek matczyno-płodowy
– Transplantację szpiku kostnego i komórek macierzystych
– Częściową utratę antygenu
– Rh-mozaicyzm w zaburzeniach mieloproliferacyjnych
– Słabą ekspresję subpopulacji antygenu A lub B
– Zjawisko nabytego B
– T, Tn-aktywację
– Chimeryzm

Podczas oznaczenia grupy krwi noworodka z krwi pępowinowej może dojść do uzyskania niejednoznacznych wyników badania. Po usunięciu kontaminacji ze strony galarety Whartona (galaretowata substancja wewnątrz pępowiny złożona głównie z mukopolisacharydów), często uzyskuje się jednoznaczne wyniki. Czasami dokładne przemycie krwinek roztworem solnym niejako uwalnia krwinki czerwone od galarety. Niemniej jednak lepszym rozwiązaniem wydaje się być powtórne pobranie krwi, tym razem żylnej lub ewentualnie włośniczkowej [1, 2].

W sytuacji nagłej, przy nieznanej grupie krwi pacjenta, można przetoczyć KKCZ grupy Rh O ujemnej. W takim przypadku, jeżeli pacjent posiada przykładowo grupę A Rh dodatnią, wynik badania będzie manifestował się obecnością dwóch populacji krwinek w mikrokolumnie zawierającej odczynnik monoklonalny o swoistości anty-D oraz anty-A. Reakcje aglutynacji mieszanej obserwuje się przy przetoczeniu krwi O Rh ujemnej biorcy o grupie krwi A, B lub AB [3]. Podobne odchylenia obserwuje się podczas wewnątrzmacicznej transfuzji dopłodowej czy uzupełniającej przy niezgodności w układzie ABO między matką a płodem [4].

Nie bez znaczenia pozostaje także wpływ przecieku maczyno-płodowego (przejście erytrocytów płodu do krążenia matki). Przy masywnym przecieku uzyskane rezultaty grupy krwi mogą wskazywać na obecność dodatkowych antygenów na krwinkach matki [5]. Przykładowo jeżeli matka ma fenotyp Rh CCDee, a dziecko CcDee, przy przecieku możliwym jest uzyskanie podwójnej populacji krwinek w mikrokolumnie zawierającej odczynnik anty-c.

Mieszaną aglutynację obserwuje się także u biorców szpiku kostnego i komórek macierzystych [2]. Takie reakcje mogą występować przy oznaczeniu antygenów z układu ABO i antygenu D z układu Rh u pacjentów po allogenicznym przeszczepie komórek macierzystych innej grupy [4].

Z częściową utratą antygenu możemy mieć do czynienia w białaczkach. Jest to często wskaźnikiem złośliwości ze strony systemu hemopoetycznego. Choroby rozrostowe układu krwiotwórczego są doskonałym przykładem zjawiska zaobserwowanego w mikrokolumnach, a wynikającego z depresji antygenu w części populacji krwinek [4]. Obserwowano częściową utratę antygenu A w ostrej białaczce granulocowej (AGL). Zmiany dotyczyły także antygenu Lewis [6]. Istnieją także doniesienia o związku utraty antygenów układu ABO z równoczesnym zmniejszeniem aktywności kinazy adenylanowej 1, co pozwala przypuszczać, iż ABO nie jest głównym locus, gdzie odbywa się selekcja [7].

Jako odchylenie od klasycznego schematu wyniku badania grupy krwi w układzie ABO traktuje się wystąpienie dwóch populacji krwinek przy ujemnej autokontroli w następstwie obecności słabej odmiany antygenu [4]. Przykładowo A3 daje reakcje mieszanej aglutynacji w przypadku ich badania z poliklonalną surowicą anty-A oraz anty-A,B. Silniejsze reakcje obserwuje się przy wykorzystaniu odczynników monoklonalnych [8].

Można obserwować mieszaną aglutynację wiele lat po przeszczepie szpiku kostnego
Reakcje aglutynacji mieszanej nie są zjawiskiem bardzo rzadkim i zapewne każdy z serologów spotka się nimi podczas swojej pracy. Niemniej jednak ważnym jest, aby odnotować fakt wystąpienia takich reakcji, ponieważ zawsze wskazują one na jakiś nietypowy stan, który powinien zostać wyjaśniony w miarę możliwości w laboratorium, bądź też skierowany do konsultacji z RCKiK.

mgr Agnieszka Helis, diagnosta laboratoryjny

Artykuł został oparty o Transfusion Science Course, April 2010, Switzerland

 

image_pdfimage_print
Podziel się ze znajomymi
Skocz do formularza

Komentarze 0

Nikt jeszcze nie skomentował tego wpisu, napisz coś!
  1. Dodaj komentarz
    (wymagany)
    (wymagany)
    (wymagany)

    Pola oznaczone znaczkiem W są obowiązkowe. Musisz wypełnić wszystkie pola wymagane, aby dodać komentarz.
    Twój adres email, który podasz nie zostanie opublikowany z Twoim komentarzem.

    W treści komentarza dozwolone są tagi XHTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

do góry