Rejestracja

Please leave these two fields as-is:
UWAGA: Prosimy o rozwiązanie prostego równania matematycznego!
zamknij

Zaloguj się

Zapomniałeś hasła?

Jeżeli nie pamiętasz swojego hasła, wyślemy Ci nowe - wystarczy skorzystać ze specjalnego formularza
Przypomnij mi hasło

Zarejestruj się
Napisano: 07 listopada 2013

Liczba komentarzy: 0
Fakty i mity o szczepieniu przeciw grypie

Autor wpisu

Pojawiło się wiele mitów, które niestety skutecznie odstraszają ludzi od szczepień ochronnych. Problem dotyczy nie tylko ludzi spoza świata medycznego. Wielu pracowników służby zdrowia także unika szczepienia, zatracając się między prawdą a fałszem. Zapominamy, że grypa stanowi duże zagrożenie dla zdrowia, a nawet życia, że grypa to nie tylko tu i teraz, że brak podjęcia odpowiednich działań podczas zachorowania może prowadzić do powstania poważnych powikłań pogrypowych. A przecież można zapobiegać zamiast leczyć.

Wirus grypy należy do rodziny ortomyksowirusów. Wywołuje on ostrą chorobę zakaźną, której okres wylęgania wynosi średnio od 1 do 2 dni. Do zakażenia dochodzi drogą kropelkową. Okres zaraźliwości określa się jako czas na 1 dzień przed wystąpieniem objawów aż do 7 dni po ich wystąpieniu (inny okres dla małych dzieci i osób immunoniekompetentnych) [1,3]

Objawy takie jak gorączka powyżej 38°C, ból gardła, ból głowy, dreszcze, kaszel, katar, osłabienie, złe samopoczucie, mdłości, wymioty, czasem nawet biegunka, to niekoniecznie objawy grypy. Większość zakażeń wirusowych dróg oddechowych wywoływanych jest przez wirusy spoza rodziny Ortomyxoviridae (np. paramyksowirusy, adenowirusy). Wymienione objawy są niespecyficzne i pojawiają się w przebiegu różnych zakażeń [2, 4].

Grypa jako sama jednostka chorobowa bardzo rzadko jest bezpośrednią przyczyną zgonu.

To powikłania pogrypowe prowadzą do ciężkiego przebiegu grypy oraz poważnych konsekwencji dla zdrowia i życia.

Wśród najczęstszych powikłań pogrypowych wymienia się zapalenie ucha środkowego, zapalenie mięśnia sercowego i osierdzia, zaostrzenie chorób przewlekłych, zapalenie mięśni, niewydolność nerek, zapalenie mózgu i opon mózgowych, pogrypowe zapalenie płuc i oskrzeli, wtórne bakteryjne zapalenie płuc, zakażenia meningokokowe i inne [2,4,5].

W sezonie epidemicznym 2013/2014 dostępne są szczepionki przeciw grypie o następującym składzie antygenowym:
A/California/7/2009 (H1N1),
A/Victoria/361/2011 (H3N2) namnażanymi w hodowli komórkowej,
B/Massachusetts/2/2012 (linia Yamagata) [3].

FAKTY I MITY O SZCZEPIENIU PRZECIW GRYPIE

– Szczepienie przeciw grypie prowadzi do zachorowania.

Mit. Zachorowanie na grypę z powodu szczepienia jest niemożliwe. Dzieje się tak dlatego, że w skład szczepionki wchodzi inaktywowany wirus. W Polsce w sezonie 2013/2014 dostępne są szczepionki zawierające rozszczepione wiriony wirusa grypy (tzw. split) oraz szczepionki podjednostkowe zawierające powierzchniowe białka wirusa grypy (tzw. subunit) [1,3].

– Bezpośrednio po szczepieniu na grypę mogą wystąpić objawy grypopodobne.

Fakt. Przede wszystkim nie można zapominać, że w sezonie grypowym, pojawia się w powietrzu wiele innych wirusów powodujących schorzenia dróg oddechowych, które mogą wywołać chorobę bezpośrednio po szczepieniu lub w późniejszym okresie.

Ponadto istnieje możliwość pojawienia się efektów ubocznych szczepienia w postaci łagodnych objawów grypowych, niemniej jednak zdarza się to niezmiernie rzadko [1,4].

– Szczepienie na grypę chroni przed wszystkimi infekcjami oddechowymi.

Mit. Wciąż można zachorować z powodu infekcji wywołanej przez inne wirusy. Ponadto szczepienie nie chroni w 100% przed wirusem grypy, który cechuje się wybitną zmiennością antygenową. Dobrą wiadomością jest fakt, że znacznie zmniejszamy ryzyko poważnych powikłań pogrypowych, nawet jeżeli przyjęta szczepionka nie pasowałaby do aktualnie pojawiającego się typu wirusa [3,4].

– Na grypę powinny szczepić się tylko starsze osoby, powyżej 65 r.ż.

Mit. Nie tylko osoby starsze są narażone na poważne zachorowania na grypę. Zarówno sezonowa jak i pandemiczna grypa zagraża młodszym ludziom, a zwłaszcza dzieciom. Przykładowo podczas pendemii A/H1N1 w 2009 roku problem dotyczył także populacji młodych osób, u których obserwowano bardzo intensywną odpowiedź immunologiczną na nowy dla organizmu antygen wirusowy, co powodowało poważne skutki zdrowotne. Dzieci powyżej 6 miesiąca życia można szczepić. Mniejsze dzieci należy trzymać z dala od chorych, a osoby z otoczenia dziecka powinny się zaszczepić. Zaleca się także szczepienia personelu medycznego,  kobiet w ciąży oraz osób z grup ryzyka (lista).

Najbezpieczniej byłoby, gdyby większość społeczeństwa szczepiła się przeciwko grypie, podczas gdy w sezonie 2012/2013 zrobiło to niecałe 4% społeczeństwa [1,5].

– W listopadzie za późno już na szczepienie przeciw grypie.

Mit. Najlepiej byłoby zaszczepić się we wrześniu lub październiku, gdy tylko nowa szczepionka przeciw grypie jest już dostępna. Niemniej jednak późniejsze szczepienie także jest skuteczne, tak długo jak wirusy krążą w środowisku. Największa ilość zachorowań zdarza się zwykle od stycznia do marca [5,7].

– Szczepienie na grypę w zeszłym sezonie daje odporność na kolejne sezony grypowe.

Mit. Wirus grypy cechuje się wysokim stopniem zmienności, dlatego też co roku na podstawie aktualnych danych epidemiologicznych, dotyczących krążących wariantów wirusa, tworzone są nowe szczepionki (wirusy-kandydaci do kolejnej szczepionki, WHO). Co więcej poziom przeciwciał uzyskanych w wyniku szczepienia spada wraz z czasem. Aby uzyskać ochronę trzeba się szczepić każdego roku [3,7].

GRYPA W LICZBACH

Centers for Disease Control and Prevention (CDC) ocenia efektywność szczepienia przeciw grypie na 60%, co oznacza, że redukuje ono ryzyko rozwoju grypy w sposób zmniejszający potrzebę kontaktu z lekarzem lub pobytu w szpitalu o 60%. Państwowy Zakład Higieny (PZH) podaje, że podawanie inaktywowanych szczepionek zapobiega zachorowaniu na grypę u od 70 do 90% dzieci i dorosłych poniżej 65 roku życia [4,5].

W Polsce w sezonie 2012/2013 trzykrotnie wzrosła liczba zachorowań na grypę w porównaniu z rokiem poprzednim. Ponad 2,4 miliona osób zachorowało lub było podejrzanych o zachorowanie na grypę. Odnotowano ponad 11 tysięcy hospitalizacji oraz 129 zgonów powiązanych z grypą [3].

W sezonie 2012/2013 przeciw grypie zaszczepiło się zaledwie 3,75% społeczeństwa.

Polskę cechuje niewielki odsetek wyszczepialności w porównaniu do celów wyznaczonych przez WHO i Radę Unii Europejskiej, które wynoszą 75% dla osób powyżej 65 r.ż i osób z grup ryzyka.

W związku z tym powstał Ogólnopolski Program Zwalczania Grypy, którego celem jest edukacja Polaków (plakatyulotki) oraz informowanie o zagrożeniach związanych z grypą oraz powikłaniami pogrypowymi [5,6].

PZH zarejestrowało w okresie od 23 do 31 października 2013 roku prawie 64 tysiące zachorowań i podejrzeń zachorowań na grypę oraz określiło średnią dzienną zapadalność na grypę na 18,4 na 100 tysięcy osób badanej populacji (meldunek Zakładu Epidemiologii, Pracownia Monitorowania i Analizy Sytuacji Epidemiologicznej). Globalna zapadalność na grypę w chwili obecnej jest na niskim poziomie [7, 8].

W sezonie 2012/2013 przeciw grypie zaszczepiło się zaledwie 3,75% społeczeństwa
 Szczepienie przeciw grypie chroni nie tylko nas, ale i ludzi z naszego otoczenia. Jeżeli my nie jesteśmy chorzy, nie możemy zarażać też innych. Być może to truizm, niemniej jednak wciąż o nim zapominamy. Skoro postęp cywilizacji daje możliwość minimalizacji prawdopodobieństwa zachorowania na niektóre choroby bakteryjne czy wirusowe to warto skorzystać z danej nam szansy.

Piśmiennictwo:

1. Etiologia, obraz kliniczny i diagnostyka zakażeń wirusowych. SUM, Katowice, 8-10.10.2012.
2. Epidemiologia zakażeń i zarażeń występujących w Polsce. SUM, Katowice, 4-5.12.2012.
3. Dane PZH, 26.09.2013.
4. Dane CDC, 26.09.2013.
5. http://www.pzh.gov.pl
6. http://opzg.pl/
7. Dane WHO, 24.10.2013.
8. Raport FluNet, GISRS, 5.11.2013.

image_pdfimage_print
Podziel się ze znajomymi
Skocz do formularza

Komentarze 0

Nikt jeszcze nie skomentował tego wpisu, napisz coś!
  1. Dodaj komentarz
    (wymagany)
    (wymagany)
    (wymagany)

    Pola oznaczone znaczkiem W są obowiązkowe. Musisz wypełnić wszystkie pola wymagane, aby dodać komentarz.
    Twój adres email, który podasz nie zostanie opublikowany z Twoim komentarzem.

    W treści komentarza dozwolone są tagi XHTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

do góry