Rejestracja

Please leave these two fields as-is:
UWAGA: Prosimy o rozwiązanie prostego równania matematycznego!
zamknij

Zaloguj się

Zapomniałeś hasła?

Jeżeli nie pamiętasz swojego hasła, wyślemy Ci nowe - wystarczy skorzystać ze specjalnego formularza
Przypomnij mi hasło

Zarejestruj się
Napisano: 24 października 2015

Liczba komentarzy: 0
Choroby autoimmunologiczne w skrócie

Autor wpisu
mgr Agnieszka Helis
mgr Agnieszka Helis

Można wiele pisać o znaczeniu wykrywania chorób autoimmunologicznych, ich przebiegu i stosowanym leczeniu. W diagnostyce chorób autoimmunologicznych stosuje się różne metody, począwszy od testów immunofluorescencyjnych, poprzez ELISA, aż po techniki BLOT. Przy tak szerokiej gamie testów trudno jednak czasem wybrać ten właściwy.

Chorobą autoimmunologiczną nazywamy stan, w którym system immunologiczny atakuje i niszczy własne zdrowe tkanki organizmu.

Fizjologicznie nasz system immunologiczny chroni przed działaniem szkodliwych czynników. Takimi antygenami mogą być bakterie, wirusy, toksyny, komórki nowotworowe oraz obce komórki i tkanki. W celu wyeliminowania antygenów organizm wytwarza przeciwciała.

Problem pojawia się, gdy system immunologiczny nie jest w stanie rozróżnić zdrowych tkanek od antygenów. Pojawia się wtedy reakcja nadwrażliwości podobna do reakcji obserwowanych w stanach alergicznych. Tak więc choroby autoimmunologiczne mogą prowadzić do niszczenia tkanek, do nieprawidłowego rozwoju organów i zmian w ich funkcji. Zmiany wywołane tym typem nieprawidłowości mogą dotyczyć naczyń krwionośnych, tkanki łącznej, tarczycy, trzustki, stawów, mięśni, krwinek czerwonych oraz skóry.

Dlaczego tak się dzieje?

Wynika to z błędnie uzyskiwanych przez limfocyty kompetencji. Bariera szpikowa przekraczana jest przez limfocyty nieposiadające właściwych antygenów zgodności tkankowej.

Wśród chorób o podłożu autoimmunologicznym wymienia się:

– choroby tarczycy: Gravesa-Basedova (ang. Graves disease) oraz Hashimoto (ang. Hashimoto’s thyroiditis)

– choroby stawów: odczynowe zapalenie stawów (ang. reactive arthritis, REA) oraz reumatoidalne zapalenie stawów (ang. rheumatoid arthritis, RZS)

– choroby tkanki łącznej: toczeń rumieniowaty układowy (ang. systemic lapus erythematosus, SLE), toczeń rumieniowaty noworodków (ang. neonatal lupus erythematosus, NLE), toczeń rumieniowaty indukowany lekami (ang. drug-induced subacute cutaneous lupus erythematosus, DI-SCLE), mieszaną chorobę tkanki łącznej (syn. zespół Sharpa, ang. mixed connective tissue disease, MCTD), postępującą twardzinę układową (ang. progressive systemic sclerosis, PSS), zespół antyfosfolipidowy (ang. antiphospholipid syndrome, APS)

– choroby układu nerwowego i/lub mięśni: zapalenie skórno-mięśniowe (ang. dermatomyositis, DM) oraz zapalenie wielomięśniowe (ang. polymyositis, PM), miastenię (ang. myasthenia gravis, MG), stwardnienie rozsiane (ang. multiple sclerosis, MS), syndrom Sjögrena (ang. Sjogren syndrome, SS)

– choroby wątroby: pierwotna żółciowa marskość wątroby (ang. primary biliary cirrhosis, PBC) oraz autoimmunologiczne zapalenie wątroby (ang. autoimmune hepatitis, AIH)

– niedokrwistość Addisona-Biermera (ang. Addison’s disease)

– celiakię (ang. celiac disease)

– cukrzycę typu I (ang. type I diabetes)

– inne

Lista jest dość długa. W jaki więc sposób zdiagnozować właściwe schorzenie? Wykorzystuje się tu przede wszystkim możliwość wykrywania przeciwciał przeciwjądrowych (ang. antinuclear antibody test, ANA) oraz przeciwciał charakterystycznych dla danej choroby. Ponadto w niektórych przypadkach obserwuje się aberracje w morfologii krwi obwodowej, zmiany poziomu CRP we krwi oraz przyspieszony odczyn sedymentacyjny erytrocytów.

ANA to grupa autoprzeciwciał skierowanych przeciwko różnym strukturom jądra komórkowego. ANA jest markerem procesu autoimmunizacyjnego, wiążąc się najczęściej z występowaniem SLE, czasem z DI-SLE. Szacuje się, że ANA występują u od 85 do 97% chorych na twardzinę układową. Wykazują one jednak niską swoistość, reagując głównie z antygenami jąderka [1]. ANA występują także między innymi w twardzinie układowej, zapaleniu wielomięśniowym i skórno-mięśniowym, MCTD, zespole Sjögrena, zespole antyfosfolipidowym oraz zapaleniu naczyń. U osób zdrowych ANA nie występują, bądź pojawiają się w śladowych ilościach.

Diagnostykę za pomocą testu ANA przeprowadza się zazwyczaj dwuetapowo. W pierwszym etapie sprawdza się wykonuje się testy jakościowe, stwierdzające obecność przeciwciał we krwi lub ich brak. W drugim etapie identyfikuje się typ wykrytych przeciwciał [2].

Tabela 1.  Wybrane autoprzeciwciała w chorobach autoimmunologicznych [2, 3, 4]


Wśród chorób autoimmunologicznych wymienia się toczeń rumieniowaty układowy
Źródło: Wikimedia Commons, autor Sarella, licencja CC BY SA 3.0
Współczesna diagnostyka daje nam duże możliwości identyfikacji autoprzeciwciał charakterystycznych dla danego schorzenia. Z postępu medycyny należy jednak umieć korzystać.

mgr Agnieszka Helis, diagnosta laboratoryjny

Piśmiennictwo:

1. Puszczewicz M. Przeciwciała przeciwjądrowe w twardzinie układowej – charakterystyka antygenowa i znaczenie kliniczne. RU, 2006; 44, 3: 169-175.

2. Materiały informacyjne EUROIMMUN.

3. Conrad K., Schößler W., Hiepe F. et al. Autoantibodies in Systemic Autoimmune Diseases. A Diagnostic Reference. Dresden, 2007; PABST.

4. Ching KH., Burbelo PD., Tipton C. et al. Two major autoantibody clusters in systemic lupus erythematosus. PLoS One, 2012; 7, 2: e32001.


image_pdfimage_print
Podziel się ze znajomymi
Skocz do formularza

Komentarze 0

Nikt jeszcze nie skomentował tego wpisu, napisz coś!
  1. Dodaj komentarz
    (wymagany)
    (wymagany)
    (wymagany)

    Pola oznaczone znaczkiem W są obowiązkowe. Musisz wypełnić wszystkie pola wymagane, aby dodać komentarz.
    Twój adres email, który podasz nie zostanie opublikowany z Twoim komentarzem.

    W treści komentarza dozwolone są tagi XHTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

do góry