Rejestracja

Please leave these two fields as-is:
UWAGA: Prosimy o rozwiązanie prostego równania matematycznego!
zamknij

Zaloguj się

Zapomniałeś hasła?

Jeżeli nie pamiętasz swojego hasła, wyślemy Ci nowe - wystarczy skorzystać ze specjalnego formularza
Przypomnij mi hasło

Zarejestruj się
Napisano: 28 stycznia 2014

Liczba komentarzy: 0
Choroby wątroby uciążliwe dla ciężarnej

Autor wpisu

Choroby wątroby w ciąży są stosunkowo rzadkie (średnio 1:1000 ciąż), ale mogą stanowić istotny problem kliniczny z powodu prawdopodobieństwa wystąpienia ciężkich powikłań, zagrażających życiu matki i dziecka.

Ciąża przebiega z fizjologicznymi zmianami czynności wątroby, które są następstwem zmian hormonalnych i metabolicznych, zachodzących w organizmie kobiety. U ciężarnych obserwuje się wzrost stężenia fibrynogenu, alfa- i beta-globulin, cholesterolu, trójglicerydów oraz obniżenie frakcji gamma-globulin i albumin. W przebiegu ciąży wzrasta aktywność fosfatazy zasadowej (do nawet 300% wartości sprzed ciąży), co wynika ze wzmożonej produkcji izoenzymu łożyskowego. W trzecim trymestrze ciąży dochodzi do zwiększenia objętości krwi krążącej (o około 50%), co związane jest z obniżeniem stężenia bilirubiny oraz aktywności aminotransferaz i gammaglutamylotranspeptydazy (GGTP). W ciążach mnogich rośnie także poziom alfafetoproteiny (AFP). Podwyższone wartości biochemicznych wykładników funkcji wątroby występują u około 3-5% kobiet ciężarnych co nie zawsze wynika z patologii tego narządu.  Mimo to wzrost poziomu wskaźników wątrobowych (aminotransferaz, GGTP oraz bilirubiny), wymaga wdrożenia postępowania diagnostycznego [2,3].

W diagnostyce chorób wątroby u ciężarnych ważne jest ustalenie momentu pojawienia się schorzenia, ponieważ choroby specyficzne dla ciąży pojawiają się w charakterystycznym momencie ciąży.

Do chorób wątroby występujących tylko w ciąży i mających z nią ścisły związek patogenetyczny zalicza się następujące stany chorobowe:

− niepowściągliwe wymioty ciężarnych,

− wewnątrzwątrobowa samoistna cholestaza ciężarnych,

− stan przedrzucawkowy i rzucawka,

− ostre stłuszczenie wątroby ciężarnych,

− zespół HELLP [4].

Niepowściągliwe wymioty ciężarnych oraz wewnątrzwątrobowa samoistna cholestaza ciężarnych pomimo uciążliwości dla ciężarnej i konieczności monitorowania ich przebiegu, nie stanowią zagrożenia dla życia i zdrowia kobiety.

Niepowściągliwe wymioty ciężarnych (ang. Hyperemesis Gravidarum, HG) dotyczą około 0,3-2% kobiet. Obfite i długotrwałe wymioty pojawiają się między 4. a 10. tygodniem ciąży i ustępują zazwyczaj około 20. tygodnia. Niemniej jednak, u 10% kobiet HG trwa aż do rozwiązania. Niepowściągliwe wymioty dotykają głównie młodych ciężarnych i związane są często ze schorzeniami współistniejącymi, takimi jak nadczynność tarczycy, cukrzyca, zaburzenia psychiczne. Częściej występują w ciążach mnogich [3,5].

Etiologia HG obejmuje czynniki hormonalne, immunologiczne i genetyczne.

U 50% kobiet cierpiących na niepowściągliwe wymioty pojawia się wzrost aktywności transaminaz oraz żółtaczka o niewielkim nasileniu. W związku z odwodnieniem pojawiają się zaburzenia równowagi kwasowo-elektrolitowej. Oprócz uciążliwości i konieczności kontroli poziomu odwodnienia HG nie jest niebezpieczne dla matki i dziecka. Jedynym odchyleniem od normy jest wzrost częstotliwości niskiej masy urodzeniowej u dzieci matek z HG w trakcie ciąży [1,2,5].

Wewnątrzwątrobowa samoistna cholestaza ciężarnych (ang. Intrahepatic cholestasis of pregnancy, ICP) nie jest częstym powikłaniem ciąży, ale stanowi zagrożenia dla dobrostanu płodu. Podwyższone stężenie kwasów żółciowych definiuje cholestazę ciężarnych i determinuje jej nasilenie. Występuje w III trymestrze ciąży (zwykle około 30. tygodnia). Najczęściej spotykana jest w Ameryce Południowej, a w Europie występuje z częstością 0,5-1,5%. Cholestaza ciężarnych najczęściej dotyczy wieloródek, kobiet stosujących doustną antykoncepcję oraz kobiet rodzących w późnym wieku. Istnieje także aż 70% prawdopodobieństwo powtórnego wystąpienia cholestazy w kolejnych ciążach [3,5].

Patogeneza ICP związana jest z nieprawidłowym transportem kwasów żółciowych na skutek zmian hormonalnych, zachodzących w organizmie ciężarnej. Pierwszym objawem cholestazy ciężarnych jest świąd skóry, nasilający się w nocy, a dotyczący głównie stóp i dłoni.

Podstawowym elementem rozpoznania ICP jest nawet 10-100-krotny wzrost poziomu całkowitych kwasów żółciowych(ze wzrostem stężenia kwasu cholowego i spadkiem stężenia kwasu chenodeoksycholowego).

Klinicznie jawna żółtaczka pojawia się u 10% chorych, zwykle między 1-4 tygodniem po wystąpieniu świądu. Występuje również zwiększone stężenie transaminaz [3,4].

ICP zwiększa 3-krotnie prawdopodobieństwo wystąpienia kamicy żółciowej, a także wiąże się z ryzykiem wystąpienia krwotoków okołoporodowych. Może być również przyczyną poronień i przedwczesnych porodów, a także wewnątrzmacicznego obumarcia płodu (1-3%). W związku z powyższym, monitoruje się poziom kwasów żółciowych przyjmując, że ich stężenie powyżej 40 μmol/L jest związane z wysokim ryzykiem niewydolności łożyska i obumarcia płodu. Objawy choroby ustępują w 48 godzin po porodzie, a u niewielkiego odsetka kobiet mogą utrzymywać się do 40 dni po rozwiązaniu [1,3,4].

W diagnostyce chorób wątroby u ciężarnych ważne jest ustalenie momentu pojawienia się schorzenia.
Źródło: Flickr, autor: Kit4na, licencja: CC BY SA 2.0
Mimo iż cholestaza oraz niepowściągliwe wymioty ciężarnych, nie stanowią bezpośredniej przyczyny zagrożenia życia kobiety i jej dziecka, to należy nieprawidłowości te diagnozować i leczyć, pamiętając, że wiążą się one ze znacznym obniżeniem komfortu życia przyszłej matki.

Piśmiennictwo:

1. Ahmed K.T., Almashhrawi A. A., Rahman R.N. et al. Liver diseases in pregnancy: Diseases unique to pregnancy. World J Gastroenterol 2013; 19(43): 7639-7646.

2. Joshi D., James A., Quaglia A. et al. Liver disease in pregnancy.Lancet 2010; 375: 594–605.

3. Pawłowska M., Halota W., Olczak A. Problemy hepatologiczne kobiet ciężarnych. Katedra Chorób Zakaźnych i Hepatologii CM UMK, Bydgoszcz, Polska.

4. Cichoż-Lach H. Patogeneza chorób wątroby związanych z ciążą. Ginekol Pol. 2010, 81, 613-617.

5. Lee N.M., Brady C.W. Liver disease in pregnancy. World J Gastroenterol 2009; 15(8): 897-906.

image_pdfimage_print
Podziel się ze znajomymi
Skocz do formularza

Komentarze 0

Nikt jeszcze nie skomentował tego wpisu, napisz coś!
  1. Dodaj komentarz
    (wymagany)
    (wymagany)
    (wymagany)

    Pola oznaczone znaczkiem W są obowiązkowe. Musisz wypełnić wszystkie pola wymagane, aby dodać komentarz.
    Twój adres email, który podasz nie zostanie opublikowany z Twoim komentarzem.

    W treści komentarza dozwolone są tagi XHTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

do góry