Rejestracja

Please leave these two fields as-is:
UWAGA: Prosimy o rozwiązanie prostego równania matematycznego!
zamknij

Zaloguj się

Zapomniałeś hasła?

Jeżeli nie pamiętasz swojego hasła, wyślemy Ci nowe - wystarczy skorzystać ze specjalnego formularza
Przypomnij mi hasło

Zarejestruj się
Napisano: 31 maja 2016

Liczba komentarzy: 0
Dodatni BTA – leki, dziedziczenie

Autor wpisu
mgr Agnieszka Helis
mgr Agnieszka Helis

U podłoża dodatniego wyniku bezpośredniego testu antyglobulinowego może leżeć niespecyficzne wiązanie IgG, odpowiedź organizmu na środki farmakologiczne oraz pewne predyspozycje genetyczne.

Jak zostało dokładnie omówione w części pierwszej, BTA pozwala na wykrycie obecności przeciwciał opłaszczonych na krwinkach in vivo. Świadomość zaistnienia takiej sytuacji może być kluczowa dla zdrowia i życia pacjenta.

Leki

Uzyskanie dodatniego wyniku BTA powinno skłonić lekarza do uwzględnienia zażywanych środków farmakologicznych jako przyczyny obserwowanej anomalii.

W patogenezie polekowego dodatniego BTA można wyróżnić pięć mechanizmów:

-autoimmunizację

-mechanizm haptenowy

-mechanizm receptorowy

-mechanizm kompleksów immunologicznych

-mechanizm nieimmunologiczny

Autoimmunizacja.

Przyjmowanie niektórych leków może prowadzić do powstania autoprzeciwciał IgG skierowanych przeciw antygenom układu Rh krwinek czerwonych. U 10% pacjentów leczonych lewodopą wykrywa się dodatni BTA (po 3-12 miesiącach przyjmowania). Około 10 % chorych zażywających metyldopę w dawce 1- 2 g/24 h oraz 36% otrzymujących ponad 2 g/24 h wytwarza autoprzeciwciała.

Mechanizm haptenowy

Mechanizm haptenowy opiera się na wiązaniu leku lub jego metabolitów z białkami błony krwinki czerwonej. Powstałe kompleksy hapten-białko wyzwalają produkcję przeciwciał. W ten sposób działa penicylina, cefalosporyny i karbromal, prowadząc do niedokrwistości hemolitycznej.

Mechanizm receptorowy

Mechanizm receptorowy polega na reakcji między przeciwciałami a insuliną związaną przez receptory krwinek czerwonych u pacjentów, którzy wytworzyli przeciwciała antyinsulinowe IgG.

Upatruje się znaczenia tego zjawiska w występowaniu niedokrwistości immunohematologicznej u części osób leczonych insuliną oraz zaangażowania w oporność na leczenie cukrzycy insuliną.

Mechanizm ‘kompleksów immunologicznych’

Powstanie swoistych dla danego leku przeciwciał jest reakcją organizmu na tworzenie połączeń leku lub metabolitu leku z makrocząsteczkami. Po ponownym zażyciu leku powstają kompleksy immunologiczne lek-przeciwciało, zaabsorbowane na erytrocytach. Wyzwala to reakcję aktywacji układu dopełniacza (dopełniacz wiążą przeciwciała IgM i IgG) i hemolizę wewnątrznaczyniową.

W taki sposób funkcjonuje chinina, chinidyna oraz stibofen. Tetracykliny, leki antyhistaminowe oraz sulfonamidy także działają poprzez tworzenie kompleksów immunologicznych, które mają zdolność aktywacji dopełniacza

Mechanizm nieimmunologiczny

Przypuszcza się, że lek powoduje wiązanie normalnych globulin osocza, stąd także IgG, do powierzchni krwinki czerwonej. Powoduje to uzyskanie dodatniego BTA bez udziału przeciwciał.

Powyższy mechanizm pozwala na wytłumaczenie zjawiska silnie dodatniego BTA u 75% chorych leczonych cefalotyną przy równoczesnym braku cech hemolizy.

Wśród innych leków powodujących uzyskanie fałszywie dodatniego wyniku BTA należy wymienić cefalorydynę, fenytoinę, chlorpromazynę, , hydralazynę, izoniazyd, rifampicynę, streptomycynę oraz melfalan [1].

Dziedziczenie

Okazuje się, że dodatni BTA może podlegać zostać przekazany w rodzinie kolejnym pokoleniom. Udowodniono mianowicie, iż pozytywna reakcja dziedziczy się wraz z pewnym wariantem antygenu N i M. Genetycznie ma ona charakter dominujący. Nie zaobserwowano zaangażowania IgG w reakcję, stąd też wnioskowano o prawdopodobnych zmianach w metabolizmie kwasu sjalowego w krwinkach czerwonych [2].

Kilkadziesiąt lat po pierwszych doniesieniach o wpływie dziedziczenia na pozytywny wynik BTA wciąż trwają badania w tym zakresie. Naukowcy próbują wyjaśnić to zjawisko. Jedna z hipotez wskazuje na fakt posiadania przez wariant antygenu N kilku determinant w taki sposób, że grupa przenosząca białka jest odsłonięta a tym samym zdolna do reakcji w bezpośrednim teście antyglobulinowym [3].

Należy pamiętać o odpowiedniej interpretacji dodatniego BTA, zgodnej ze stanem klinicznym pacjenta. Nie we wszystkich sytuacjach wynik jest alarmujący. Zdarzają się przypadki, w których erytrocyty są pokryte przeciwciałami, ale nie ma widocznych zmian w zdrowiu osoby badanej.

 Kliniczna istotność zależy, bowiem od:

– stężenia przeciwciał

– klasy i podklasy przeciwciał

– specyficzności przeciwciał

– zdolności przeciwciał do aktywacji komplementu

– rozłożenia antygenu na powierzchni erytrocytów

– mechanizmów kompensacyjnych

W dobie postępu medycyny należy pamiętać, iż każda ingerencja w organizm ludzki niesie ze sobą implikacje. Na uzyskanie dodatniego BTA mogą wpływać zażywane środki farmakologiczne a także pewne niespecyficzne reakcje często związane z podstawowym schorzeniem pacjenta. Ponadto istnieją rzadkie przypadki genetycznego podłoża pozytywnego wyniku BTA.

mgr Agnieszka Helis, diagnosta laboratoryjny

image_pdfimage_print
Podziel się ze znajomymi
Skocz do formularza

Komentarze 0

Nikt jeszcze nie skomentował tego wpisu, napisz coś!
  1. Dodaj komentarz
    (wymagany)
    (wymagany)
    (wymagany)

    Pola oznaczone znaczkiem W są obowiązkowe. Musisz wypełnić wszystkie pola wymagane, aby dodać komentarz.
    Twój adres email, który podasz nie zostanie opublikowany z Twoim komentarzem.

    W treści komentarza dozwolone są tagi XHTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

do góry