Rejestracja

Please leave these two fields as-is:
UWAGA: Prosimy o rozwiązanie prostego równania matematycznego!
zamknij

Zaloguj się

Zapomniałeś hasła?

Jeżeli nie pamiętasz swojego hasła, wyślemy Ci nowe - wystarczy skorzystać ze specjalnego formularza
Przypomnij mi hasło

Zarejestruj się
Napisano: 22 kwietnia 2016

Liczba komentarzy: 2
Błędy analizatorów hematologicznych

Autor wpisu
mgr Agnieszka Helis
mgr Agnieszka Helis

Istnieją pewne utrudnienia związane z oceną morfologii krwi obwodowej przez analizatory hematologiczne. Część z nich wiąże się z ograniczeniami stosowanej metody, niektóre ze zróżnicowaniem morfologicznym populacji leukocytów, inne z nieprawidłowym przygotowaniem badanej próbki lub ze zmianami w obrębie innych układów krwinkowych.

Błędy w automatycznym oznaczaniu komórek krwi mogą dotyczyć wszystkich układów krwinkowych: leukocytów, erytrocytów oraz płytek krwi.

Automatyczna ocena składników krwi może wskazywać na wyniki fałszywie zawyżone lub fałszywie zaniżone, które nie zawsze zależą od metody zastosowanej w danym analizatorze, ale często są związane także z czynnikami przedlaboratoryjnymi. Pomimo zastosowania w analizatorach coraz nowszych technik oznaczania poszczególnych składników krwi, pewne nieprawidłowości nie są wykrywane przez aparaty i wyniki powinny być każdorazowo oceniane i weryfikowane przez diagnostę laboratoryjnego.

Błędy oznaczania krwinek białych

Prawdopodobieństwo fałszywie zawyżonych wartości leukocytów pojawia się w przypadku następujących sytuacji:
– Niezhemolizowane erytrocyty
– Agregaty płytkowe
– Płytki olbrzymie
– Erytroblasty
– Krioglobuliny
– Białka monoklonalne
– Heparyna
– Zanieczyszczenia odczynników
– Zanieczyszczenia antykoagulantu

Prawdopodobieństwo fałszywie zaniżonych wartości leukocytów pojawia się w przypadku następujących sytuacji:
– Skrzep lub mikroskrzepy w badanej próbce
– Rozcieńczenie krwi w wyniku stosowania kroplówki
– Nadmierny rozpad komórek
– Zbyt długo przetrzymywany materiał do badań
– Źle wymieszana krew (1).

Błędy oznaczania parametrów układu czerwonokrwinkowego

Odnotowano przypadki fałszywie zawyżonej liczby erytrocytów i leukocytów u pacjenta z nadpłytkowością samoistną z syndromem 5q- (3) oraz fałszywie zaniżone stężenie hemoglobiny w próbkach z bardzo wysoką leukocytozą (4).

Błędy w określeniu rzeczywistego poziomu hemoglobiny metodą spektrofotometryczną wynikają głównie ze zmętnienia w hemolizacie jak dzieje się w przypadku ciężkiej leukocytozy lub wynikają z obecności lipidów w osoczu. Celem uniknięcia powyższej interferencji można użyć metod stosujących filtrację krwi, aby otrzymać krew ubogoleukocytarną, ocenę stężenia hemoglobiny w supernatancie po wirowaniu hemolizatu lub metodę oceny wyniku MCHC, MCV oraz różnicy liczby leukocytów i erytrocytów (4).

Błędy oznaczania płytek krwi

Duża anizocytoza płytek sprzyja uzyskiwaniu zafałszowanych wyników liczby płytek krwi.

Przyczyną fałszywie zaniżonej liczby płytek krwi może być:
– Obecność skrzepu w badanej próbce
– Długotrwałe pobieranie krwi
– Złe wymieszanie krwi z antykoagulantem
– Pobranie zbyt dużej objętości krwi w stosunku do ilości antykoagulantu
– Agregacja płytek pod wpływem antykoagulantu (małopłytkowość rzekoma, EDTA-zależna)
– Satelityzm płytkowy (spłaszczanie płytek krwi na powierzchni leukocytów)
– Wzrost ilości płytek olbrzymich (analizator może je zliczać jako leukocyty lub erytrocyty)

W przypadku zaniżania liczby płytek krwi, czasami można dostrzec makroskopowo skrzepy. Zaleca się wtedy ponowne pobranie materiału.

Przy podejrzeniu małopłytkowości rzekomej, stosuje się mikroskopową ocenę rozmazu oraz powtórne wykonanie badania z krwi pobranej równocześnie na EDTA oraz na cytrynian. Uzyskane wyniki porównuje się ze sobą.

Przyczyną fałszywie zawyżonej liczby płytek krwi może być:
– Obecność schistocytów (czyli zniekształconych erytrocytów o małej objętości, które mogą być zliczane przez analizatory impedancyjne jako płytki krwi)
– Obecność fragmentów leukocytów (fragmentów cytoplazmy komórek białaczkowych, które są podobne do atypowych płytek krwi)
– Obecność drobnoustrojów
– Obecność lipidów (analizatory wykorzystujące optyczną metodę pomiaru mogą je zliczać jako płytki)
– Obecność krioglobulin (wytrącają się czasami podczas rozcieńczania próbki, tworząc strąty)
– Obecność zanieczyszczeń w płynach stosowanych do analizatorów.

Podejrzenie pojawienia się schistocytów może sugerować podwyższona wartość RDW, MPV oraz nieprawidłowy kształt histogramu wielkości płytek. Skłania to do wykonania rozmazu i oceny mikroskopowej.

Wzrost liczby płytek spowodowany obecnością lipidów (po posiłku, wlewie dojelitowym) nie ma znaczenia u pacjenta z prawidłową ilością płytek, ponieważ zazwyczaj nie przekracza 50 x 10 9/l, natomiast u pacjentów z głęboką małopłytkowością może prowadzić do błędnych decyzji terapeutycznych (2).

Nawet najlepsze analizatory hematologiczne nie zawsze są w stanie wyeliminować różne czynniki fałszujące wyniki badania morfologii krwi obwodowej. Należy korzystać z ostrzeżeń (oflagowań) jakie sygnalizują coraz nowocześniejsze analizatory oraz interpretować histogramy i/lub skategramy. Warto jednak znać i pamiętać o ograniczeniach zastosowanej metody oraz, kiedy to niezbędne, uzupełniać oznaczenia automatyczne o manualną ocenę rozmazu.

mgr Agnieszka Helis, diagnosta laboratoryjny

Piśmiennictwo:
1. Mazur B. Rola analizatorów hematologicznych w różnicowaniu krwinek białych. Hematology Line 2012, 1(13): 3-7.
2. Lewandowski K. Płytki krwi w rutynowej diagnostyce hematologicznej. Hematology Line 2012, 1(13): 20-25.
3. Ciaudo M. et al. Falsely high erythrocyte and leucocyte counts related to extreme thrombocytosis in a patient with a 5 q-syndrome. Clin Lab Haematol 1994;16(1):91-3.
4. Fohlen-Walter A. et al. Underestimation of haemoglobin concentration in blood samples with high hyperleukocytosis: case report and alternative method for determination on blood cells automated analyzers. Haematologica. 2002; 87(10):ELT40.

image_pdfimage_print
Podziel się ze znajomymi
Skocz do formularza

Komentarze 2

  1. 1

    A co ze szpiczakiem? Orientujesz się czy i jak rulonizacja wpływa na pomiary analizatorów?

  2. 2

    Cytuje: „Erythrocyte aggregation adversely affects the measurement of the RBC count, the hematocrit, the RBC indices and the reticulocyte count”
    Stamminger G., Beier L. Use of the XE-2100 in a Patient with Cold Auto-immune Hemolytic Anemia. Sysmex Journal International 2000; 1(10): 3-12.

    4 lata temu profil
  3. Dodaj komentarz
    (wymagany)
    (wymagany)
    (wymagany)

    Pola oznaczone znaczkiem W są obowiązkowe. Musisz wypełnić wszystkie pola wymagane, aby dodać komentarz.
    Twój adres email, który podasz nie zostanie opublikowany z Twoim komentarzem.

    W treści komentarza dozwolone są tagi XHTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

do góry