Rejestracja

Please leave these two fields as-is:
UWAGA: Prosimy o rozwiązanie prostego równania matematycznego!
zamknij

Zaloguj się

Zapomniałeś hasła?

Jeżeli nie pamiętasz swojego hasła, wyślemy Ci nowe - wystarczy skorzystać ze specjalnego formularza
Przypomnij mi hasło

Zarejestruj się
Napisano: 02 grudnia 2013

Liczba komentarzy: 2
Krótko o przyczynach biegunki

Autor wpisu
mgr Agnieszka Helis
mgr Agnieszka Helis

Biegunka wydaje się być tylko nieprzyjemną dolegliwością, z reguły mało szkodliwą. Okazuje się jednak, że w niektórych przypadkach może prowadzić do poważnych konsekwencji.

Biegunka to objaw kliniczny ujawniający się jako zwiększenie liczby wypróżnień lub zmiana konsystencji stolca na płynną lub półpłynną. Według WHO o tej dolegliwości mówimy, gdy obserwujemy trzy lub więcej wypróżnień w ciągu doby.

Największym zagrożeniem, związanym z biegunką, są zaburzenia wodno-elektrolitowe. Szczególną uwagę należy zwrócić na dzieci, które z łatwością ulegają odwodnieniu, mogącemu zagrażać życiu. WHO szacuje, że biegunka jako przyczyna śmierci dzieci poniżej 5 roku życia znajduje się na drugim miejscu, tuż po zapaleniu płuc. Na świecie z powodu biegunki umiera rocznie 9 milionów dzieci w tym wieku [1].

W zależności od mechanizmu powstawania biegunki można ja podzielić na biegunkę osmotyczną (w wyniku obecności w jelicie aktywnych osmotycznie, słabo wchłanialnych substancji, powodujących zwiększoną utratę wody), sekrecyjną (hipersekrecja w enterocytach, spowodowana działaniem toksyn lub zwiększonym wydzielaniem hormonów), wysiękową (w wyniku stanu zapalnego do światła przewodu pokarmowego dostaje się śluz, białka osocza i elementy morfotyczne krwi), motoryczną (jako konsekwencja różnorodnych zaburzeń perystaltyki jelit) i czynnościową (rozpoznawana w przypadku braku innych typów).

Biegunka może mieć podłoże:

– bakteryjne

– wirusowe

– pasożytnicze

– farmakologiczne

– inne

Infekcje bakteryjne

Wśród bakteryjnych czynników sprawczych biegunki należy wymienić mikroorganizmy takie jak Salmonella, Shigella, Escherichia coli, Aeromonas, Plesiomonas, Vibrio cholerae, Yersinia enterocolitica czy Campylobacter. Przykłady te można by mnożyć. Bakterie te dostają się do organizmu zazwyczaj drogą pokarmową – wraz z niedogotowanym bądź surowym pokarmem i mlekiem czy skażoną wodą pitną. W większości organizm sam radzi sobie z tego rodzaju infekcjami i nie wymagają one szczególnego leczenia, aczkolwiek w pewnych przypadkach (przede wszystkim noworodki, małe dzieci) stosuje się częściej antybiotyki nie tylko w celu zwalczenia infekcji, ale także zapobieżenia odwodnieniu [2].

Infekcje wirusowe

Popularnymi przyczynami wirusowego podłoża biegunki u dzieci są rotawirusy, natomiast u dorosłych kaliciwirusy i astrowirusy. Drogi dostania się do organizmu są podobne do bakteryjnych. Patomechanizm wynika z zaburzenia aktywnego transportu błonowego sodu i chlorków. Dochodzi do zahamowania aktywności błonowej ATP-azy [2].

Według Centers for Disease Control and Prevention (CDC) rotawirusy stwarzają niebezpieczeństwo ostrej biegunki u dzieci, która co roku kończy się śmiercią u od 300 do 500 dzieci poniżej 5 roku życia (Stany Zjednoczone). Można zapobiec takiemu przebiegowi wydarzeń dzięki dostępnej na rynku szczepionce doustnej [3].

Infekcje pasożytnicze

Istnieje wiele pasożytów, które atakując człowieka powodują pojawienie się biegunki jako symptomu inwazji. Zakażenia pasożytnicze są na ogół przyczyną biegunki przewlekłej, choć mogą powodować także ostre stany biegunkowe (w przypadku pełzakowicy, zimnicy tropikalnej, lambliozy). Na szczególną uwagę zasługuje Giardia i Cryptosporidium, które wywołują ostrą biegunkę jako jeden z głównych syndromów infekcji. Cryptosporidium jest przyczyną biegunki u 2% immunokompetentnych pacjentów i 22% pacjentów z AIDS. U tych ostatnich przebieg zakażenia jest ciężki i wyniszczający. Źródłem zakażenia jest skażona woda. Infekcja Giardia jest częsta u dzieci [2, 4].

Infekcje związane ze środkami farmakologicznymi i toksynami

Wśród implikacji stosowania niektórych leków wymienia się wystąpienie biegunki. Należą do nich między innymi antybiotyki. Taki stan spowodowany jest ingerencją tych środków farmakologicznych w fizjologiczną florę jelitową. Czasem konsekwencje stosowania antybiotyków mogą być znacznie poważniejsze. Zaburzona równowaga flory jelitowej może powodować ułatwione namnażanie się Clostridium difficile. Bakteria ta produkuje toksyny, które mogą wywoływać zapalenie okrężnicy połączone z biegunką zagrażającą życiu.

Czasami biegunka wynika z działania toksyn. Mamy z tym do czynienia przy zatruciu alkoholem etylowym, grzybami, środkami owadobójczymi czy arszenikiem.

Inne

Wśród innych wyżej nie omawianych zaburzeń należy wymienić:
– zakażenia grzybicze;
– zatrucia pokarmowe;
– alergie pokarmowe;
– stan po resekcji żołądka;
– gruczolaki i raki okrężnicy;
– zaburzenia hormonalne (przykładowo nadczynność tarczycy, rakowiak, gastrinoma);
– zaburzenia żołądkowo-jelitowe.

Wśród zaburzeń żołądkowo-jelitowych prowadzących do biegunki należy wymienić chorobę Leśniowskiego-Crohna, syndrom jelita drażliwego i celiakię. Choroba Leśniowskiego-Crohna to schorzenie zapalne jelita o niewyjaśnionej etiologii. Zalicza się je do grupy nieswoistych zapaleń jelit. Wśród objawów wymienia się przede wszystkim przewlekłą biegunkę, bóle brzucha, zmiany okołoodbytniczne i niedrożność jelit. Celiakia to choroba genetyczna związana z zaburzeniami trawienia i wchłaniania jelitowego w wyniku nietolerancją i glutenu zawartego w zbożach [2].

Biegunka jest dolegliwością szczególnie niebezpieczną u dzieci
Źródło: Wikimedia Commons, autor Kyle Thompson, licencja CC BY SA 2.5
W zeszłych stuleciach często panował pogląd, że przyczyną ostrych stanów biegunkowych jest zatrucie nieświeżymi produktami pokarmowymi. Okazuje się, że podłoże etiopatologiczne biegunki może być znacznie bardziej skomplikowane, a sam przebieg poważny w swoich skutkach, jeżeli nie zareagujemy w porę.

mgr Agnieszka Helis, diagnosta laboratoryjny

Piśmiennictwo:

1. UNICEF/WHO. Diarrhoea :Why children arestill dying and what can be done. Geneva, 2009; Jean D’Avignon.

2. Hałoń A., Samet A., Gładysz A. i wsp. Biegunki – etiopatogeneza i klinika w świetle współczesnej wiedzy. Przew Lek, 2000; 10, 19-26.

3. Duggan C. et al. The Management of Acute Diarrhea in Children: Oral Rehydration, Maintenance, and Nutritional Therapy. MMWR, 1992; 41(RR-16): 001.

4. Dane CDC. Parasites-Giardia, 2011.

image_pdfimage_print
Podziel się ze znajomymi
Skocz do formularza

Komentarze 2

  1. 1

    przy biegunce ważne jest by utrzymywać odpowiedni poziom nawadniania organizmu, odpowiednia dieta, oraz dobrze jest też brać lactoral bakterie kwasu mlekowego które wspomagają pracę całego układu pokarmowego, szybko radzą sobie z biegunką

    5 lat temu
  2. 2

    Bez względu na to co jest przyczyną biegunki to zawsze należy zadbać o odpowiednią podaż płynów. Najlepsze są płyny nawadniające z elektrolitami(orsalit itp.) ale jak akurat nie mamy takiego płynu w domowej apteczce to można użyć wody mineralnej ewentualnie lekko ja osolić. Często popełniamy błąd pijąc np. coca-cole która często jest pomocna przy bulach brzucha ale nie przy biegunce

    4 lata temu
  3. Dodaj komentarz
    (wymagany)
    (wymagany)
    (wymagany)

    Pola oznaczone znaczkiem W są obowiązkowe. Musisz wypełnić wszystkie pola wymagane, aby dodać komentarz.
    Twój adres email, który podasz nie zostanie opublikowany z Twoim komentarzem.

    W treści komentarza dozwolone są tagi XHTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

do góry