Rejestracja

Please leave these two fields as-is:
UWAGA: Prosimy o rozwiązanie prostego równania matematycznego!
zamknij

Zaloguj się

Zapomniałeś hasła?

Jeżeli nie pamiętasz swojego hasła, wyślemy Ci nowe - wystarczy skorzystać ze specjalnego formularza
Przypomnij mi hasło

Zarejestruj się
Napisano: 15 czerwca 2016

Liczba komentarzy: 0
Korygowanie liczby retikulocytów

Autor wpisu
mgr Agnieszka Helis
mgr Agnieszka Helis

Retikulocyty to młode krwinki czerwone, będące formą pośrednią w szlaku erytropoezy. Powstają one w szpiku kostnym z poprzedzających je w szlaku erytropoezy, erytroblastów ortochromatycznych i w ciągu około 4 dni dojrzewają do erytrocytów (70 godzin w szpiku, 45 godzin we krwi). Fizjologicznie retikulocyty przedostają się jako kilkudniowe komórki do krwi obwodowej, gdzie w ciągu doby osiągają dojrzałość. W niektórych przypadkach do krwi obwodowej uwalniane są młodsze retikulocyty. Pobudzenie aktywności erytropoetycznej szpiku powoduje wzrost liczby retikulocytów, natomiast aplazja szpiku lub wybiórcza aplazja układu erytroblastycznego może prowadzić do braku retikulocytów we krwi. Określenie poziomu retikulocytów odgrywa istotna rolę w rozpoznawaniu patogenezy niedokrwistości.

Obecnie wykorzystuje się dwa sposoby oznaczania liczby retikulocytów we krwi: metodę manualną oraz oznaczenie przy pomocy analizatorów hematologicznych.

Metoda manualna opiera się na wykorzystaniu zdolności do reagowania pozostałości rybosomów i kwasów nukleinowych, obecnych w retikulocytach, z niektórymi barwnikami. Najczęściej wykorzystywany do tego celu jest błękit brylantowo–krezylowy. Przy wykonywaniu badania należy jednak pamiętać, że użyta objętość roztworu barwnika  zależy od liczby krwinek czerwonych i powinna być większa w próbkach z wysoką liczbą erytrocytów oraz mniejsza dla niskiej liczby erytrocytów. Po odpowiednim przygotowaniu rozmazu, należy określić liczbę retikulocytów na 1000 krwinek czerwonych (obiektyw immersyjny).

Retikulocyty wyróżniają się w wykonanym rozmazie granatowym kolorem ziarnistego i siateczkowatego materiału szukanych komórek. Dojrzałe krwinki czerwone barwią się na kolor niebieskawy.

Przy wykorzystaniu analizatorów hematologicznych możliwe jest oznaczenie frakcji retikulocytów w zależności od zawartości RNA. Najstarszą frakcją jest LFR (ang. low fluorescence fraction), najmłodszą HFR ((ang. heavy fluorescence fraction), frakcję pośrednią stanowi MFR (ang. middle fluorescence fraction).

Sposób podawania ilości zliczonych retikulocytów zależy w głównej mierze od laboratorium. Najczęściej podaje się wynik w promilach (‰), ale ze względu na konieczność interpretowania wyniku z wartością hematokrytu oraz innymi parametrami morfologii krwi obwodowej, logicznym wydaje się zastosowanie bezwzględnej liczby retikulocytów:

Bezwzględna liczba retikulocytów/μl = (retikulocyty (‰) x liczba erytrocytów/μl) / 1000

W przypadku niedokrwistości można zastosować skorygowaną względną liczbę retikulocytów (SWLR) wyliczaną ze wzoru:

SWLR = retikulocyty [‰] x hematokryt [%] / hematokryt wzorcowy* [%]
(*hematokryt wzorcowy wynosi 42% dla kobiet i 45% dla mężczyzn)

Kolejną przyczyną konieczności korygowania retikulocytozy jest istnienie czterech grup retikulocytów (według Heilmeyera i Westhausera, 1932). Komórki grupy IV najszybciej przekształcają się w erytrocyty. Obecność we krwi większej ilości komórek I i II grupy, zwiększa zmierzoną retikulocytozę. Uwzględnienie stopnia dojrzałości retikulocytów jest możliwe przy zastosowaniu wartości hematokrytu. Wg normy CLSI H44-A2 wartość korekcyjna (WK) wynosi przy hematokrycie:

HCT 40-50% WK = 1,0
HCT 30-40% WK = 1,5
HCT 20-30% WK = 2,0
HCT 10-20% WK = 3,0

Zgodnie z powyższym, aby obliczyć podwójnie skorygowaną względną liczbę retikulocytów (PSWLR) stosujemy wzór PSWLR = SWLR / WK

Przykładowo uzyskaliśmy wynik retikulocytozy 30‰ u dwóch różnych mężczyzn. Pacjent 1 (1) miał wartość hematokrytu 25%, pacjent 2 (2) wartość hematokrytu 10%. Po skorygowaniu liczby retikulocytów otrzymaliśmy następujące wyniki:

SLWR1 = 30 x 25/45 = 16,7 ‰

SLWR2 = 30 x 10/45 = 6,7 ‰

Po kolejnym skorygowaniu przy użyciu współczynnika korekcyjnego wartości zmieniają się następująco:

PSWLR1 = 16,7/2 = 8,4‰

PSWLR2 = 6,7/3 = 2,2‰

Istnieje jeszcze jedna przydatna wartość wyliczona określająca relację obserwowanej w badaniu produkcji retikulocytów do produkcji prawidłowej — RPI (eng. reticulocyte production index). Jest ona równa wartości PSWLR wyrażonej w %. Prawidłowa produkcję retikulocytów stwierdzamy w przypadku, gdy RPI=1. Kiedy RPI=0,1 produkcja jest dziesięciokrotnie mniejsza w porównaniu do osób zdrowych. RPI = 10 oznacza produkcję dziesięciokrotnie większą.

Jako wartości referencyjne retikulocytów podaje się najczęściej zakres od 5 do 15 ‰ lub bezwzględną ilość retikulocytów od 30 000 do 75 000/μl (w zależności od źródła), jednakże zależy ona także od wieku pacjenta. Wartości referencyjne według wieku pacjenta:[1]

Noworodki (1 dzień życia) 18-45‰; bezwzględna liczba retikulocytów: 72 000-304 000/μl

1-2 dzień życia 1-9‰; bezwzgl. licz. ret. 4 000-59 000/μl

2-7 dzień życia 1-9‰; bezwzgl. licz. ret. 4 000-57 000/μl

1-2 tydzień życia 3-9‰; bezwzgl. licz. ret. 11 000-56 000/μl

2-4 tydzień życia 3-9‰; bezwzgl. licz. ret. 9 000-49 000/μl

1-2 miesiąc życia 3-22‰; bezwzgl. licz. ret. 8 000-108 000/μl

2-6 miesiąc życia 5-19‰; bezwzgl. licz. ret. 16 000-86 000/ μl

6-12 miesiąc życia 5-15‰; bezwzgl.licz.ret. 19 000-80 000/ μl

1-2 rok życia 5-15‰; bezwzgl.licz.ret. 19 000-80 000/ μl

2-4 rok życia 5-15‰; bezwzgl.licz.ret. 20 000-80 000/ μl

4-6 rok życia 5-15‰; bezwzgl.licz.ret. 20 000-80 000/ μl

6-10 rok życia 5-15‰; bezwzgl.licz.ret. 20 000-76 000/μl

10-12 rok życia 5-15‰; bezwzgl.licz.ret. 20 000-76 000/μl

12-18 rok życia 5-15‰; bezwzgl.licz.ret. 21 000-80 000/μl

Powyżej 18 rok życia 5-15‰; bezwzgl.licz.ret. 25 000-77 000/μl

Przedstawione przykłady doskonale ilustrują fakt konieczności korygowania retikulocytów w zależności od stanu klinicznego pacjenta. Zwiększona retikulocytoza obserwowana jest przede wszystkim w niedokrwistości hemolitycznej, niedokrwistości z powodu utraty krwi, w stanach nieefektywnej erytropoezy, po skutecznym leczeniu choroby Addisona-Biermera witaminą B12. Stanowi ona jeden z najczulszych i najwcześniejszych wskaźników odnowy krwiotworzenia, zwłaszcza po transplantacji szpiku kostnego.

mgr Agnieszka Helis, diagnosta laboratoryjny

image_pdfimage_print
Podziel się ze znajomymi
Skocz do formularza

Komentarze 0

Nikt jeszcze nie skomentował tego wpisu, napisz coś!
  1. Dodaj komentarz
    (wymagany)
    (wymagany)
    (wymagany)

    Pola oznaczone znaczkiem W są obowiązkowe. Musisz wypełnić wszystkie pola wymagane, aby dodać komentarz.
    Twój adres email, który podasz nie zostanie opublikowany z Twoim komentarzem.

    W treści komentarza dozwolone są tagi XHTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

do góry