Rejestracja

Please leave these two fields as-is:
UWAGA: Prosimy o rozwiązanie prostego równania matematycznego!
zamknij

Zaloguj się

Zapomniałeś hasła?

Jeżeli nie pamiętasz swojego hasła, wyślemy Ci nowe - wystarczy skorzystać ze specjalnego formularza
Przypomnij mi hasło

Zarejestruj się
Napisano: 04 marca 2016

Liczba komentarzy: 0
O wypadaniu włosów u kobiet

Autor wpisu
mgr Agnieszka Helis
mgr Agnieszka Helis

Łysienie jest postrzegane raczej jako dolegliwość dotykająca mężczyzn, co samo w sobie stanowi rażące uproszczenie. Okazuje się, że 40% mieszkańców Stanów Zjednoczonych, którzy borykają się z problemem nadmiernego wypadania włosów, to właśnie kobiety. Istnieje szereg czynników wpływających na utratę włosów u kobiet. Zjawisko może mieć charakter nie tylko sezonowy, ale także okazać się poważnym problemem zdrowotnym, estetycznym oraz emocjonalnym.

Stopniowa utrata włosów jest to niezwykle trudny czas dla kobiet, które w zupełnie inny sposób podchodzą do problemu. Mężczyzna często pozostaje wyprostowany, z dumnie podniesioną, chociaż łysą głową. Taka opcja wydaje się być mało prawdopodobna w przypadku płci pięknej. Termin medyczny „łysienie” (łac. alopecia) określa nadmierną lub nieprawidłową utratę włosów skóry głowy. Za głównego winowajcę uważa się pochodną testosteronu, dihydrotestosteron (DHT) i jego wiązanie się do receptorów w mieszkach włosowych skóry głowy, co powoduje ich obkurczenie oraz brak możliwości przetrwania zdrowego włosa.

Ratunku! Łysieję!

Zaobserwowanie własnych włosów na brzegu umywalki, prysznica, poduszce czy innych miejscach nie zawsze powinno wiązać się z obawą przed łysieniem. Każdego dnia fizjologicznie tracimy od 25 do 100 włosów znajdujących się w fazie telogenowej (podczas mycia nawet do 200). Czas trwania fazy anagenowej decyduje o długości włosa. Dzięki zjawisku wzrostu asynchronicznego włosów na głowie i tym samym równoczesnego występowania różnych faz wzrostu nie dochodzi do wypadania wszystkich włosów w tym samym czasie.

O pojawieniu się problemu możemy mówić, gdy ubywa ponad 100 włosów dziennie i trwa to dłużej niż kilka tygodni.

Na wzrost włosów wpływają androgeny (testosteron inicjuje wzrost, zwiększa średnicę i pigmentację włosa), estrogeny (prowadzą do ścieńczenia i odbarwienia włosa) i progestageny (niewielki wpływ). The American Hair Loss Association sprecyzowało możliwe przyczyny utraty włosów przez kobiety. Należą do nich uwarunkowania genetyczne, stres, zmiany w mieszkach włosowych, niektóre środki farmakologiczne, palenie papierosów i wiele innych [1, 5, 6].

Łysienie androgenowe

U kobiet ten typ łysienia zależy od poziomu androgenów i polega zazwyczaj na przerzedzeniu się włosów rozpoczynając się od czubka głowy z pozostawieniem grzywki. Przyczyną może być wiele czynników związanych ze zwiększonym stężeniem androgenów takich jak choroby przysadki mózgowej, zespół policystycznych jajników, guzy produkujące androgeny, otyłość czy hiperandrogenizm idiopatyczny. Istotnym czynnikiem jest tu także dziedziczność [1, 2, 4].

Telogenowe wypadanie włosów (TE)

W pewnych stanach organizmu włos może przejść nagle z fazy wzrostu (faza anagenowa) czy fazy inwolucji (faza katagenowa) do fazy spoczynkowej (faza telogenowa). Okres ten wynosi od 6 tygodni do 3 miesięcy od wystąpienia czynnika stresogennego, takiego jak na przykład urodzenie dziecka, ostra infekcja, nowotwory, zaburzenia hormonalne (zarówno niedoczynność jak i nadczynność tarczycy), niektóre leki (przeciwzakrzepowe, beta-adrenolityki, leki zmniejszające stężenie lipidów, leki przeciwdrgawkowe, cytostatyki), zatrucia metalami ciężkimi, duży stres czy niedożywienie. W pełni rozwinięte TE może nieraz wiązać się z utratą garści włosów. Uzyskanie remisji możliwe jest tak długo, jak unika się czynników, które wywołały łysienie. Czasami znalezienie przyczyny łysienia jest bardzo trudne lub niemożliwe [1, 7].

Anagenowe wypadanie włosów

Ten typ utraty włosów wynika z upośledzenia aktywności mitotycznej lub metabolicznej mieszków włosowych. Jest to rzadka, nagła utrata włosów dystroficznych, zwykle po zadziałaniu czynnika toksycznego na mieszki włosowe. Dobrym przykładem wydaje się tu być chemioterapia, przy której leki działają na szybko proliferujące komórki — także mieszków włosowych w fazie anagenowej. Po chemioterapii można utracić ponad 90% włosów. Charakterystyczne są tutaj zmiany polegające na miejscowym zwężaniu się łodygi włosa, co w konsekwencji prowadzi do łamania się i wypadania. Innymi czynnikami przyczynowymi mogą być zatrucia metalami ciężkimi, retinoidy, promieniowanie X, zatrucia roślinami tropikalnymi i toksynami zwierzęcymi [1].

Łysienie „z  ucisku”

Okazuje się, że ciasne upięcie włosów przez długi okres czasu może także prowadzić do ich utraty. Wynika to ze wstrząsu mechanicznego, dotyczącego mieszków włosowych, które są ciągnięte przez upięcia typu ciasny tak zwany „koński ogon” czy warkocz. Wczesne wykrycie zmian pozwala na odrośnięcie włosów. Podobne zmiany obserwuje się u osesków. W tym przypadku wynikają one z ucisku okolicy potylicznej przy leżeniu [1, 3, 4].

Leki a łysienie

Ulotki informacyjne niektórych leków uwzględniają wypadanie lub przerzedzanie się włosów jako efekt uboczny działania związków chemicznych. Wielu kobiet ten problem nie dotyczy, niemniej jednak dla części jest to problem powszechny i możliwy do przewidzenia. Wśród środków o takim działaniu można wymienić:
— leki przeznaczone do leczenia trądziku i innych schorzeń (izotretinoina — Accutane)
— antykoagulanty (sól sodowa warfaryny — Panwarfarin, Sofarin, Coumadin, heparyna)
— leki obniżające poziom cholesterolu we krwi (klofibraty — Atronid-S, gemfibrozil — Lopid)
— leki przeciwdrgawkowe (trimetadon — Tridone)
— wiele leków antydepresyjnych (przykładowo hydrochlorek fluoksetyny — Prozac, imipramina — Janimine, Tofranil, nortryptylina — Pamelor, Ventyl, haloperidol — Haldol)
— amfetaminę
— środki przeciwgrzybicze
— beta-blokery w leczeniu jaskry (krople do oczu zawierające tymolol)
— środki w leczeniu dny moczanowej (allopurinol — Lopurin, Zyloprim)
— leki obniżające ciśnienie krwi i dbające o mięsień sercowy (atenolol — Tenormin, metoprolol — Lopressor, nadolol — Corgard, propranolol — Inderal, tymolom — Blocadren)
— wszystkie leki hormonalne, ponieważ mają one potencjalny wpływ na utratę włosów (tabletki antykoncepcyjne, hormonalna terapia zastępcza, androgeny, sterydy anaboliczne, Prednizon)
— leki przeciwzapalne stosowane przy bólu miejscowym, poceniu się, zranieniach (NLPZ, leki na artretyzm, naproksen, indometacyna) oraz stosowane w chemioterapii (metotreksat — Methotrexate, Rheumatex, Folex)
— leki w terapii choroby Parkinsona (lewodopa)
— wiele leków stosowanych w zaburzeniach tarczycy
— środki farmakologiczne stosowane w leczeniu wrzodów trawiennych, w tym także leki sprzedawane bez recepty (ranitydyna — Zantac, famotydyna- Pepcid, cymetydyna — Tagamet) [1, 4, 7].

Trichotillomania

Warto wspomnieć także o nawykowym, przymusowym wyrywaniu włosów zwanym trichotillomanią. Dotyczy on osób znajdujących się pod wpływem stresu lub pacjentów z zaburzeniami psychicznymi. Działanie jest niekontrolowane. Nawykowe wyrywanie włosów wykazuje dwukrotnie większą częstotliwość występowania u kobiet niż u mężczyzn [3].

Co i jak badać?

Przyczyn wypadania włosów u kobiet może być znacznie więcej niż u mężczyzn, u których dominujący jest czynnik genetyczny.

W związku z powyższym diagnostyka jest dość złożona. Stosuje się kilka metod diagnostycznych [1, 2, 5].

Diagnostyka oparta o badania krwi:
— poziom hormonów takich jak: DHEA, testosteron, androstendion, prolaktyna, folikulotropina oraz lutropina
— poziom żelaza w surowicy
— poziom ferrytyny w surowicy
— poziom TIBC (ang. total iron binding capacity)
— poziom hormonów tarczycowych
— VDRL (test w kierunku kiły)
— morfologia

Metody alternatywne:
— biopsja skóry głowy
— określenie intensywności utraty włosów przez test ciągnięcia za włosy
— densytometria

Łysienie to problem, który dotyka także wielu kobiet
Źródło: Wikimedia Commons, autor Lovebug11768, licencja CC BY SA 3.0
Włosy pełnią wiele istotnych dla organizmu funkcji. Chronią one przed czynnikami zewnętrznymi a także odbierają i przekazują bodźce seksualne. Włosy usytuowane na głowie stanowią ważny element wyglądu zewnętrznego, uzyskując u kobiet znaczenie psychospołeczne. Utrata tak kluczowego dla wielu kobiet czynnika atrakcyjności może nieść ze sobą nieprzyjemne implikacje.

mgr Agnieszka Helis, diagnosta laboratoryjny

Piśmiennictwo:

1. Dane The American Hair Loss Association.

2. Sobstyl M., Tkaczuk-Włach J., Jakiel G. Diagnostyka hormonalna łysienia kobiet. Przegl Menopauzalny, 2010; 1: 52–55.

3. Lis-Święty A., Wcisło-Dziadecka D., Wyględowska-Kania M. The most common diseases of scalp in childhood. Post Dermatol Alergol, 2009; XXVI, 5: 257–269

4. Camacho-Martínez FM. Hair loss in women. Semin Cutan Med Surg, 2009; 28, 1: 19-32.

5. Blume-Peytavi U., Vogt A. Androgenetic alopecia : Diagnosis and therapy- a current review. Hautarzt, 2013; 64, 11: 820-829.

6. Trüeb RM. Association between smoking and hair loss: another opportunity for health education against smoking? Dermatology, 2003; 206, 3: 189-191.

7. Patel M., Harrison S., Sinclair R. Drugs and hair loss. Dermatol Clin, 2013; 31, 1: 67-73.

 

image_pdfimage_print
Podziel się ze znajomymi
Skocz do formularza

Komentarze 0

Nikt jeszcze nie skomentował tego wpisu, napisz coś!
  1. Dodaj komentarz
    (wymagany)
    (wymagany)
    (wymagany)

    Pola oznaczone znaczkiem W są obowiązkowe. Musisz wypełnić wszystkie pola wymagane, aby dodać komentarz.
    Twój adres email, który podasz nie zostanie opublikowany z Twoim komentarzem.

    W treści komentarza dozwolone są tagi XHTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

do góry