Rejestracja

Please leave these two fields as-is:
UWAGA: Prosimy o rozwiązanie prostego równania matematycznego!
zamknij

Zaloguj się

Zapomniałeś hasła?

Jeżeli nie pamiętasz swojego hasła, wyślemy Ci nowe - wystarczy skorzystać ze specjalnego formularza
Przypomnij mi hasło

Zarejestruj się
Napisano: 04 maja 2015

Liczba komentarzy: 0
Przechowywanie próbek w biotechnologii: „jak”, „gdzie” i „jak długo”? (III)

Temat archiwizacji próbek jest istotny zarówno dla naukowców, jak i dla klinicystów. Czy to podczas realizacji projektu badawczego, czy to do późniejszego wykorzystania, wreszcie- dla celów terapeutycznych. W poprzednich częściach ( I oraz II) zostało opisane postępowanie z materiałem biologicznym. Ostatnia część cyklu będzie koncentrowała się wokół produktów syntetycznych używanych w biotechnologii. Syntetyczne oligo i polinukleotydy Syntetyczne cząsteczki DNA, LNA czy PNA można potraktować tak samo jak plazmidy (część II niniejszego opracowania). Są one dostarczane do klienta na ogół w formie liofilizatu, który przechowuje się najczęściej po rozpuszczeniu w odpowiedniej objętości wody lub buforu w temperaturze -20 lub <-70 stopni. Jeżeli często używamy ich do przygotowywania reakcji- korzystajmy z mniejszych alikwot i stężeń roboczych. Sondy i barwniki fluorescencyjne W przypadku sond i barwników sytuacja jest zbliżona do oligonukleotydów. Bezwzględnym warunkiem przechowywania jest ciemność, gdyż wszelkie związki absorbujące i emitujące światło są wrażliwe na zbyt długą i silną ekspozycję. Najlepiej przechowywać jest je w próbówkach nieprzezroczystych, lub w specjalnych próbówkach typu amber (bursztynowych), które częściowo pochłaniają promieniowanie świetlne nie pozbawiając nas wglądu w próbkę. Niektóre barwniki sproszkowane lub w roztworach stabilizujących można przechowywać nawet latami w lodówce lub w temperaturze pokojowej- wszystko zależy od specyfiki barwnika. Taka informacja musi znaleźć się na opakowaniu. W przypadku sond i znakowanych starterów należy przyjąć strategię taką jak z przechowywaniem innych syntetycznych oligo, mając na uwadze to, że znaczniki fluorescencyjne są bardziej podatne na degradację, w związku z czym przechowujemy je w ciemności i hołdujemy zasadzie, że im mniej cykli zamrażania-rozmrażania tym lepiej. Zamawiając znakowane oligo mierzmy siły na zamiary- nie zamawiajmy największej możliwej skali syntezy tylko po to, by barwnik po kilku latach się „wyświecił”, lepiej zamawiać częściej w mniejszych ilościach. Natywne białka enzymatyczne i przeciwciała Białka są bardzo heterogenną pod względem podatności na degradację grupą związków. Niektóre spośród nich są odporne na działanie czynników zewnętrznych (np. niektóre białka strukturalne), większość jednak jest uzależniona od warunków pH, temperatury, siły jonowej, statusu RED-OX czy też obecności stabilizujących ligandów. Dlatego oczyszczone białka należy dobrze poznać by móc stworzyć im dogodne warunki przechowywania. Zwykle roztwory wodne niemrożone mają trwałość do ok. miesiąca czasu, białka przechowywane w glicerolu lub glikolu w -20°C około roku (aczkolwiek utrata aktywności nie następuje szybko, ale stopniowo, więc pewną zdolnośc katalizy np. enzymy mogą zachować nawet ponad 10 lat!). Mrożone w <-70°C lub liofilizowane białka często można przechowywać latami. Z reguły liofilizaty wykazują po renaturacji mniejszą wyjściową aktywność niż roztwory po jednym cyklu mrożenie-rozmrożenie, są jednak od tej zasady odstępstwa. Jeżeli szukamy sposobu na przechowanie otrzymanego właśnie przez nas latach prób białka, możemy skorzystać z gotowych roztworów krioprotekcyjnych, zawierających stabilizatory (jak glikol, dekstrany, glicerol, mannitol), reduktory (np. DTT), inhibitory proteaz (chelatory, PMSF, białka). Materiały radioaktywne W kwestii preparatów znakowanych pierwiastkami promieniotwórczymi istnieje cały szereg odrębnych przepisów, regulujących ich przewóz, składowanie i utylizację. Każdy pracownik przed rozpoczęciem pracy z radioizotopami musi zapoznać się z tymi regulacjami, a niniejszy artykuł to tylko bardzo ogólna „ściąga”. W laboratoriach naukowych najczęściej wykorzystywane są związki trytu, siarki, fosforu i węgla, emitujące promieniowanie beta- o stosunkowo długim okresie półtrwania (trytu i węgla liczony w latach, siarki ok. 3 miesięcy, fosforu 2 tygodnie).  W pracowniach radioizotopowych laboratoriów klinicznych repertuar związków jest o wiele większy, warto wspomnieć np. o radionuklidach chromu, żelaza czy jodu.  Miejsce przechowywania związków zawierających radioizotopy musi być oznaczone specjalną tablicą (wzór określony odpowiednim rozporządzeniem ministerialnym).  W takim pomieszczeniu zabrania się składowania substancji łatwopalnych, wybuchowych, wydzielających opary żrące i powodujących korozję, a także gazów sprężonych. Źródła i odpady promieniotwórcze przechowuje się w sposób uniemożliwiający rozprzestrzenianie się skażeń promieniotwórczych, najczęściej w ołowianych pojemniczkach odpowiednich do rodzaju promieniowania.Dostęp do materiałów promieniotwórczych powinny mieć tylko osoby do tego uprawnione i przeszkolone. Korzystając z wyznakowanych radioaktywnie substancji pamiętajmy o okresie półtrwania: jeżeli przechowujemy je dłuższy czas, przed użyciem przeliczmy, czy aktywność związku dalej jest wystarczająca do przeprowadzenia eksperymentu (bardzo rzadko się o tym pamięta a czasami ma to istotne znaczenie na powodzenie np. hodowli komórkowej w pożywce z radionuklidem).  Oczywiście w diagnostyce medycznej producent zestawu określa datę przydatności do użycia (w przypadku jodu ok. 3 miesiące) i nie musimy kłopotać się oznaczaniem aktywności.

Krioprezerwacja - najlepszy, ale nie dla każdego dostepny sposób na przechowywanie białek
Źródło: Wikimedia Commons, autor Jeffrey M. Vinocur, licencja CC BY SA 3.0
Temat przechowywania w biotechnologii jest bardzo obszerny, w codziennej pracy możemy spotkać się z różnymi odczynnikami i materiałami które przyjdzie nam składować przez dłuższy czas. Żeby móc zachować ich właściwości, często musimy dobrze poznać każdą substancję. Jeżeli nie dysponujemy instrukcją przechowywania- pytajmy znajomych w innych laboratoriach, szukajmy w książkach i protokołach firm. Wbrew pozorom w dzisiejszych czasach producenci odczynników zachęcają konsumentów do kupna swoich odczynników bardzo profesjonalnymi opracowaniami na temat użytkowania tych produktów. Piśmiennictwo: 1. Protein stability and storage. Pierce, 2005, 9. 2. Materiały dydaktyczne z zakresu diagnostyki izotopowej (podziękowania dla kadry prof. Rybczyńskiej!) 3. Doświadczenia własne

image_pdfimage_print
Podziel się ze znajomymi
Skocz do formularza

Komentarze 0

Nikt jeszcze nie skomentował tego wpisu, napisz coś!
  1. Dodaj komentarz
    (wymagany)
    (wymagany)
    (wymagany)

    Pola oznaczone znaczkiem W są obowiązkowe. Musisz wypełnić wszystkie pola wymagane, aby dodać komentarz.
    Twój adres email, który podasz nie zostanie opublikowany z Twoim komentarzem.

    W treści komentarza dozwolone są tagi XHTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

do góry