Rejestracja

Please leave these two fields as-is:
UWAGA: Prosimy o rozwiązanie prostego równania matematycznego!
zamknij

Zaloguj się

Zapomniałeś hasła?

Jeżeli nie pamiętasz swojego hasła, wyślemy Ci nowe - wystarczy skorzystać ze specjalnego formularza
Przypomnij mi hasło

Zarejestruj się
Napisano: 05 lipca 2012

Liczba komentarzy: 4
Przydatność diagnostyczna prokalcytoniny (część II)

Autor wpisu
mgr Agnieszka Helis
mgr Agnieszka Helis

Prokalcytonina staje się coraz chętniej wykorzystywanym parametrem decyzyjnym. Możliwości jej wykorzystania w szerokim spektrum diagnostycznym przyczyniają się do rutynowego stosowania oznaczeń PCT. Pomiaru stężenia prokalcytoniny we krwi można dokonać metodą ilościową i jakościową. Stosowaną obecnie metodą ilościową jest metoda immunoluminometryczna, natomiast jakościową test immunochromatograficzny.

Metoda immunoluminescencji to czuły i specyficzny test wykorzystujący zjawisko reakcji antygen — przeciwciało. Wewnętrzna powierzchnia probówki testowej została opłaszczona przez przeciwciała przeciw katakalcynie, które wychwytują cząsteczki PCT. Przeciwciała skierowane przeciw kalcytoninie znaczone luminescencyjnie traktowane są jako znacznik. Pomiaru luminescencji dokonuje się w luminometrze. Czas trwania oznaczenia oraz wartości referencyjne zależą od rodzaju zastosowanego testu. Wyniki można uzyskać po około 20 minutach (test VIDAS® B·R·A·H·M·S PCT). Do wykonania badania potrzebne jest osocze lub surowica. Wg Christ-Crain&Müller [1] decyzja o zastosowaniu lub zaniechaniu antybiotykoterapii powinna zostać podjęta w czasie od 6 do 24 godzin na podstawie stanu klinicznego pacjenta oraz stężenia PCT. Przykładowo u pacjentów z POChP wraz z podejrzeniem infekcji bakteryjnej niższe wartości PCT powinny być wskazaniem do antybiotykoterapii w porównaniu do pacjentów z urazami bez współistniejącej choroby.

Metoda immunochromatograficzna nie wymaga specjalnej aparatury. Wykorzystuje ona mysie przeciwciała monoklonalne przeciw katakalcynie, połączone ze złotem koloidowym, oraz owcze przeciwciała poliklonalne przeciw kalcytoninie. PCT z materiału badanego tworzy kompleks z przeciwciałami mysimi, a następnie, ze znakowanymi przeciwciałami poliklonalnymi. Wykonanie testu opiera się na nakropieniu na wyznaczone miejsce surowicy i odczycie obecności bądź braku czerwonego paska oraz stopnia jego zabarwienia (metoda półilościowa) po 30 minutach inkubacji (test PCT-Q B·R·A·H·M·S).

Pomiaru stężenia prokalcytoniny we krwi można dokonać metodą ilościową i jakościową

PCT wykazuje dość dużą stabilność w surowicy krwi. Ulega ona degradacji poprzez proteolizę. Okres półtrwania PCT szacuje się na 20- 24 godziny. Spadek stężenia PCT w temperaturze pokojowej wynosi 6,4%±2,6% po 3 godzinach. Przechowywanie materiału biologicznego w temperaturze 4°C przez 3 godziny skutkował spadkiem stężenia PCT o 4,6%±5,2%, a po 24 godzinach o 12,3%±3,1%. Stwierdzono także, że różnice  stężenia PCT we krwi żylnej i tętniczej nie były statystycznie istotne. Nie wykazano także znamiennego wpływu kilkukrotnych cyklów zamrażania i rozmrażania próbki na poziomy PCT [2].

Wartość stężenia PCT w dużym stopniu zależy od etiologii zakażenia, szybkości jego rozprzestrzeniania się oraz stopnia uogólnienia reakcji zapalnej w organizmie. U zdrowych ludzi prawidłowy poziom PCT w surowicy utrzymuje się na poziomie <0,5 ng/ml, a w czułych testach immunoluminometrycznych zwykle poniżej granicy wykrywalności (0,1 ng/ml). Wartości PCT w zakresie od 0,5 do 2 ng/ml obserwuje się w infekcjach wirusowych, przewlekłych procesach zapalnych, chorobach autoimmunologicznych, po operacjach chirurgicznych, u noworodków w pierwszych 6 godzinach życia oraz od 3 doby życia, a także po oparzeniu (3). Stężenia PCT powyżej 2 ng/ml mogą być wynikiem uogólnionego zakażenia bakteryjnego, uogólnionego zakażenia grzybiczego, zespołu zaburzeń wielonarządowych (MODS), występuje także u pacjentów z malarią oraz u zdrowych noworodków między 6 a 42 godziną życia.

W przypadku postępowania diagnostycznego w sepsie według American College of Chest Physicians/Society of Critical Care Medicine [4] stosuje się następujące kryteria:
— PCT <0,5 ng/ml: sepsa najprawdopodobniej nie występuje (prawdopodobieństwo niskie); możliwe lokalne infekcje bakteryjne. Nie pozwala to jednak na całkowite wykluczenie infekcji, zwłaszcza, gdy oznaczenia PCT dokonano w czasie krótszym niż 6 godzin od momentu rozpoczęcia infekcji-zaleca się powtórzenie badania PCT 6 do 24 godzin później;
— PCT ≥0,5 i <2 ng/ml: jeżeli nieznane są inne przyczyny podwyższenia poziomu PCT możliwa jest sepsa (prawdopodobieństwo średnie); zaleca się obserwację kliniczna pacjenta i monitorowanie stężenia PCT przez kolejne 24 godziny;
— PCT ≥2 i <10 ng/ml: jeżeli nieznane są inne przyczyny podwyższenia poziomu PCT prawdopodobna jest sepsa (prawdopodobieństwo wysokie);
— PCT ≥10 ng/ml: wystąpienie poważnej systemowej odpowiedzi zapalnej, prawie zawsze wywołanej ciężką sepsą lub wstrząsem septycznym (prawdopodobieństwo wysokie)

Diagnostyka różnicowa zakażeń dolnych dróg oddechowych może wykorzystywać oznaczenie stężenia PCT jako algorytm postępowania według następujących zasad [4, 5]:
— PCT <0,1 ng/ml: brak infekcji bakteryjnej — antybiotykoterapia niewskazana;
— PCT ≥0,1 i <0,25 ng/ml: najprawdopodobniej brak infekcji bakteryjnej — antybiotykoterapia niewskazana;
— PCT ≥0,25 i <0,5 ng/ml: możliwa infekcja bakteryjna — wskazane rozpoczęcie antybiotykoterapii;
— PCT ≥0,5 ng/ml: występuje infekcja bakteryjna — wyraźne wskazanie do antybiotykoterapii

Wartości referencyjne stężenia PCT u noworodków różnią się u dzieci urodzonych terminowo i wcześniaków. W ciągu pierwszych dwóch dób życia wartości PCT zmieniają się znacząco, będąc jednak znacznie podwyższone u noworodków z sepsą [6]. Od 3 doby stosuje się normy takie same jak u dorosłych. Wartości referencyjne stężenia PCT w pierwszych 48 godzinach życia zdrowych noworodków są następujące [7]:
— od urodzenia do 6 godziny życia: PCT~2 ng/ml
— od 6 do 12 godziny życia: PCT~8 ng/ml
— od 12 do 18 godziny życia: PCT~15 ng/ml
— od 18 do 30 godziny życia: PCT~21 ng/ml
— od 30 do 36 godziny życia: PCT~15 ng/ml
— od 36 do 42 godziny życia: PCT~8 ng/ml
— od 42 do 48 godziny życia: PCT~2 ng/ml

Prokalcytonina pozostaje nie do końca poznanym parametrem. Niezaprzeczalnie jednak przydatnym w diagnostyce i monitorowaniu wielu schorzeń, zwłaszcza o etiologii bakteryjnej. Niezbędne są dalsze badania doświadczalne i kliniczne w celu poznania dokładnej roli prokalcytoniny w patofizjologii odczynu zapalnego oraz ustalenia jej innych, nieznanych dotąd zastosowań klinicznych.

mgr Agnieszka Helis, diagnosta laboratoryjny

image_pdfimage_print
Podziel się ze znajomymi
Skocz do formularza

Komentarze 4

  1. 1

    Witam, i zapytuję skąd pochodzą normy PCT dla noworodków i czy dotyczą noworodków donoszonych czy wcześniaków?
    Pozdrawiam!

    5 lat temu
  2. 2

    Chiesa C, et all. Reliability of Procalcitonin Concentrations for the Diagnosis of Sepsis in Critically Ill Neonates. Clin Infect Dis. 1998 Mar;26(3):664-72. Są to wartości będące odniesieniem przy badaniach (grupa kontrolna – heathy neonates)

  3. 3

    W polskich szpitalach spotkałem się z wartościami pct podawanymi w % (norma 0,16 – 0,38). Czy może ktoś mi udzielić odpowiedzi jak ma się wynik podawany w % do ng/ml?

    1 rok temu
  4. 4

    Wszystkie jednostki, które znam oraz producenci odczynników do oznaczania PCT wyrażają wynik PCT w ng/ml, względnie ug/L.
    Być może wynik w % jest to jakśs wartość związana z PCT ale nie PCT. Czy istnieje możliwość zobaczenia takiego wyniku? Zachęcam do kontaktu redakcja(at)dolinabiotechnologiczna.pl

    1 rok temu profil
  5. Dodaj komentarz
    (wymagany)
    (wymagany)
    (wymagany)

    Pola oznaczone znaczkiem W są obowiązkowe. Musisz wypełnić wszystkie pola wymagane, aby dodać komentarz.
    Twój adres email, który podasz nie zostanie opublikowany z Twoim komentarzem.

    W treści komentarza dozwolone są tagi XHTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

do góry