Rejestracja

Please leave these two fields as-is:
UWAGA: Prosimy o rozwiązanie prostego równania matematycznego!
zamknij

Zaloguj się

Zapomniałeś hasła?

Jeżeli nie pamiętasz swojego hasła, wyślemy Ci nowe - wystarczy skorzystać ze specjalnego formularza
Przypomnij mi hasło

Zarejestruj się
Napisano: 02 października 2012

Liczba komentarzy: 1
Realia zagrożenia szczepami KPC+

Autor wpisu
mgr Agnieszka Helis
mgr Agnieszka Helis

Szczepy pałeczek jelitowych wytwarzających karbapenemazy klasy A, czyli tak zwane enzymy KPC, wywołują zrozumiałe zaniepokojenie. Rozprzestrzeniają się one niezwykle łatwo w środowiskach szpitalnych, co powoduje, że są obecnie traktowane jako jedno z największych zagrożeń zakażeniami bakteryjnych u ludzi.

Pierwszy raz wyizolowano je piętnaście lat temu w Stanach Zjednoczonych. Szczepy szybko rozprzestrzeniły się na wschodnim wybrzeżu kraju, powodując endemie. Podobna sytuacja miała miejsce w Izraelu, gdzie pojawiły się szczepy Klebsiella pneumoniae, produkujące KPC-3. Różniły się one od siebie jedynie plazmidami przenoszącymi omawiane enzymy [1]. W 2008 roku odnotowano obecność KPC+ w Polsce.

Enzymy KPC produkowane są w głównej mierze przez Klebsiella pneumoniae. Obecne są one także u Klebsiella oxytoca, Echerichia coli, Enterobacter spp., Citrobacter freundii, Serratia marcescens, Salmonella enterica oraz Pseudomonas aeruginosa i Pseudomonas putida.

KPC są β-laktamazami zdolnymi do hydrolizowania praktycznie wszystkich leków z grupy β-laktamów (penicyliny, cefalosporyny, monobaktamy, karapenemy). Niebezpieczeństwo związane z szczepami KPC+ wynika stąd, że są one oporne na leki „ostatniej szansy”, za jakie uważane są karbapenemy (imipenem, meropenem, ertapenem, doripenem). Obserwuje się zróżnicowany poziom ich oporności na karbapenemy. W wielu przypadkach pojawiają się kolonie rosnące w strefach zahamowania wzrostu wokół krążków Etest z antybiotykami β-laktamowymi (także karbapenemami). Enzymy KPC są słabo hamowane przez inhibitory β-laktamaz (kwas klawulanowy, sulbaktam, tazobaktam), wykazują oporność na połączenia inhibitorów β-laktamaz z β-laktamami [2]. Obserwuje się in vitro wrażliwość tylko na gentamycynę, kolictynę i tigecyklinę. Czasami szczepy są wrażliwe na amikacynę[3, 4]. Efektywność działania powyższych antybiotyków nie została jednak udowodniona w badaniach klinicznych, ale z powodu braku innych opcji terapeutycznych są one stosowane „na ratunek” [5].

Coraz szybciej rozprzestrzeniają się pałeczki Enterobacteriaceae, które posiadają mechanizmy oporności na karbapenemy takie jak AmpC (wytwarzają efalosporynazy AmpC, które hydrolizują penicyliny, cefalosporyny z wyjątkiem leków IV generacji i aztreonam), ESBL (wytwarzają b-laktamazy o rozszerzonymspektrum substratowym), MBL (wytwarzają metalo-b-laktamazy klasy B, które hydrolizują b-laktamy) i omawiane KPC [6].

Wśród powodów szczególnego zagrożenia ze strony szczepów wytwarzających enzymy KPC można wymienić:

— brak antybiotyków o udowodnionej skuteczności działania na szczepy KPC

— brak badań klinicznych antybiotyków w fazie II i III, co nie rokuje wytworzeniem leku na KPC w przeciągu najbliższej dekady

— szczepy KPC z łatwością nabywają inne mechanizmy oporności (na przykład ESBL) i są często wielolekooporne

— szczepy KPC związane są z dużą śmiertelnością (nawet do 50% w przypadku Klebsiella pneumoniae KPC+)

— niektóre szczepy KPC+ takie jak Klebsiella  pneumoniae ST258 KPC+ posiadają wysoki potencjał endemiczny

— lokalizacja genów kodujących karbapenemazy KPC na plazmidach, sprzyja przekazywaniu oporności innym szczepom

— KPC+ są trudne do eradykacji

— identyfikacja szczepów KPC+ w laboratorium mikrobiologicznym nie jest łatwa

— prewencja jest trudna, jedynym znanym i skutecznym działaniem zapobiegawczym jest mycie rąk

W diagnostyce szczepów produkujących karbapenemazy zaleca się stosowanie imipenemu, meropenemu i ertapenemu. W celu potwierdzenia wytwarzania karbapenemaz przez badany szczep można wykonać tzw.zmodyfikowany test Hodge’a („liścia koniczyny”) [7]. Minusem testu jest brak rozróżniania KPC od MBL. Aby odróżnić szczepy należy wykonać testy wykorzystujące inhibitory: w przypadku MBL stosujemy EDTA, a w przypadku KPC kwas boronowy. Szczepy podejrzane o wytwarzanie karbapenemazy MBL lub KPC powinny zostać przesłane do laboratorium referencyjnego w celu jednoznacznego potwierdzenia obecności danej b-laktamazy za pomocą specjalistycznych metod. Lekarz prowadzący wraz z zespołem kontroli zakażeń powinni zostać natychmiast poinformowani o możliwym zagrożeniu.

Powszechne i nadmierne zużycie środków przeciwbakteryjnych w medycynie, rolnictwie i hodowli zagraża ich skuteczności. Ilość szczepów lekoopornych rośnie w zatrważającym tempie. Wzrasta udział patogenów komensalnych i środowiskowych w zakażeniach szpitalnych i pozaszpitalnych, Od wielu lat nie opracowano nowego antybiotyku. Zapobieżenie dalszemu wzrostowi oporności drobnoustrojów zależy od skutecznej kooperacji lekarzy z zespołem zakażeń szpitalnych, mikrobiologami, pracownikami nauki i przedstawicielami przemysłu farmaceutycznego.

mgr Agnieszka Helis, diagnosta laboratoryjny

Piśmiennictwo:

1.Arnold RS. et al. Emergence of Klebsiella pneumoniae Carbapenemase (KPC)-Producing BacteriaSouth Med J, 2011; 104, 1: 40–45.

2. CDC. Laboratory Protocol for Detection of Carbapenem-Resistant or Carbapenemase-Producing, Klebsiella spp. and E. coli from Rectal Swabs.

3. Poirel L. et al. Carbapenemases: molecular diversity and clinical consequences. Future Microbiology, 2007; 2, 5: 501-512.

4. Queenan AM., Bush K. Carbapenemases: the Versatile β-LactamasesClin. Microbiol, 2007; 20, 3: 440-458.

5. KORLD. Wytyczne postępowania w przypadku wykrycia szczepów pałeczek z rodziny Enterobacteriaceae wytwarzających karbapenemazy typu KPC (ang. Klebsiella pneumoniae carbapenemase). 2009.

6. Gnaidkowski M. i wsp. Rekomendacje doboru testów do oznaczania wrażliwości bakterii na antybiotyki i chemioterapeutyki 2009 Oznaczanie wrażliwości pałeczek Gram-ujemnych. KORLD, 2009.

7. CDC. Modified Hodge Test for Carbapenemase Detection in Enterobacteriaceae.

image_pdfimage_print
Podziel się ze znajomymi
Skocz do formularza

Komentarze 1

  1. 1

    Warto zwrócić uwagę, jak rzadko lekarze stosują antybiogramy do prawidłowego dobrania antybiotyku. Najczęściej przepisują, któryś znany o ogólnym zastosowaniu.

    5 lat temu profil
  2. Dodaj komentarz
    (wymagany)
    (wymagany)
    (wymagany)

    Pola oznaczone znaczkiem W są obowiązkowe. Musisz wypełnić wszystkie pola wymagane, aby dodać komentarz.
    Twój adres email, który podasz nie zostanie opublikowany z Twoim komentarzem.

    W treści komentarza dozwolone są tagi XHTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

do góry