Rejestracja

Please leave these two fields as-is:
UWAGA: Prosimy o rozwiązanie prostego równania matematycznego!
zamknij

Zaloguj się

Zapomniałeś hasła?

Jeżeli nie pamiętasz swojego hasła, wyślemy Ci nowe - wystarczy skorzystać ze specjalnego formularza
Przypomnij mi hasło

Zarejestruj się
Napisano: 13 lutego 2016

Liczba komentarzy: 2
Wskaźnik rezerwy jajnikowej

Autor wpisu
mgr Agnieszka Helis
mgr Agnieszka Helis

Niepłodność jest poważnym problemem społecznym. Czasem jednoznaczne wyjaśnienie przyczyny takiego stanu jest niemożliwe. Badania ostatnich lat wskazują na ogromne znaczenie określenia poziomu hormonu antymüllerowskiego we krwi pacjentek z problemami rozrodu. Wydaje się, że AMH stanowi unikalny parametr endokrynologiczny, oceniający funkcje żeńskich gonad płciowych.

Hormon antymüllerowski (ang. anti-müllerian hormone, AMH) jest dimeryczną glikoproteiną produkowaną przez komórki ziarniste obecne w preantralnych i małych antralnych pęcherzykach w jajniku. Należy on do nadrodziny peptydowych czynników wzrostu i różnicowania czynnika wzrostu TGFβ. Występuje on zarówno u kobiet jak i u mężczyzn, odgrywając zupełnie inna rolę u poszczególnych płci.

AMH stanowi:
— wskaźnik oceny płodności
— marker rezerwy jajnikowej
— czynnik prognostyczny przedwczesnego wygasania funkcji jajników

Okazuje się, że u zdrowych kobiet od okresu dojrzewania do 25 roku życia nie obserwuje się znacznych zmian poziomu AMH w osoczu. Sytuacja zmienia się diametralnie w okresie perimenopauzalnym, gdzie wartości AMH znacznie się obniżają i mogą być nieoznaczalne. Z podobną sytuacją mamy do czynienia u kobiet z przedwczesnym wygaśnięciem czynności jajników (eng. premature ovarian failure, POF). Wyniki badań z ostatnich lat wskazują, że pomiar stężenia AMH we krwi u kobiet z zespołem policystycznych jajników (ang. polycystic ovary syndrome, PCO) może być markerem oceny ciężkości choroby, natomiast u kobiet z POF wskaźnikiem obniżającej się rezerwy jajnikowej [1]. Wiadomo, że wraz z wiekiem spada ilość wytwarzanych pęcherzyków jajnikowych. U kobiet posiadających wiele małych pęcherzyków, a także z zespołem PCO, stężenie AMH jest wysokie. U kobiet z niewielką ilością pęcherzyków oraz kobiet po menopauzie występuje niski poziom hormonu antymülerrowskiego.

Oznaczenie stężenia AMH może służyć aktualnej ocenie potencjału macierzyńskiego, pozwalając określić zdolność pacjentki do uzyskania własnych komórek jajowych oraz oszacować czas, w jakim kobieta będzie w stanie zajść w ciążę.

Przypuszcza się, że szanse powodzenia zapłodnienia in vitro rosną wraz ze wzrostem poziomu AMH, a tym samym stężenie AMH koreluje z odsetkiem prawidłowo zapłodnionych komórek. Znajomość poziomu rezerwy jajnikowej, dzięki oznaczeniu AMH, pozwala na zaplanowanie leczenia w razie problemów z zajściem w ciążę. Niski poziom rezerwy jajnikowej może wiązać się z  koniecznością pobrania i zamrożenia komórek jajowych zanim rezerwa ulegnie wyczerpaniu [2,5].

Dodatkowym atutem AMH jest możliwość wykorzystania oznaczenia w przewidywaniu momentu wejścia w okres menopauzy. Wraz ze wzrostem pęcherzyka poziom AMH stopniowo się obniża. Mimo to stężenie AMH w osoczu jest dość stabilne, co pozwala na wykonanie badania w dowolnym dniu cyklu. AMH odzwierciedla stały FSH-niezależny wzrost pierwotnych pęcherzyków jajnikowych [2].

Ze względu na stosunkowo krótki okres wykorzystania oznaczenia i braku rutynowego badania poziomu AMH w przeszłości, wyznaczenie zakresów referencyjnych może nastręczać pewne trudności. Wysokie poziomy AMH we krwi (powyżej 4,0 ng/ml) zwykle wiążą się z PCOS. Poziom prawidłowy wynosi zazwyczaj ponad 1,5 ng/ml aczkolwiek wartości w granicach 1,0 do 1,5 ng/ml  mogą być traktowane jako wartość prawidłowa niska. O bardzo niskim poziomie mówi się gdy wartości AMH są poniżej 0,5 ng/ml [3]. Wartości prawidłowe mogą różnić się pomiędzy poszczególnymi laboratoriami.

Należy także wspomnieć, że AMH u mężczyzn wytwarzany jest przez jądra w okresie życia płodowego i przed okresem dojrzewania płciowego. W życiu płodowym AMH powoduje zanik przewodów Müllera, natomiast w okresie przedpokwitaniowym wpływa na rozwój i czynność jąder. Stężenie AMH pozwala na dobrą ocenę czynności tkanki jądrowej przed okresem dojrzewania. Wykonanie oznaczenia AMH może ułatwić decyzję terapeutyczne u dzieci z wnętrostwem i zaburzonym rozwojem narządów płciowych. Pomiar poziomu AMH może okazać się przydatny w badaniach niepłodności mężczyzn, niemniej jednak nie powinien być traktowany jako jedyny marker efektywności spermatogenezy [4,5].

AMH stanowi unikalny parametr endokrynologiczny, oceniający funkcje żeńskich gonad płciowych
Źródło: Wikimedia Commons, licencja CC0
Do tej pory powszechnie stosowany w ocenie rezerwy jajnikowej był poziom folikulotropiny, wykonywany w pierwszych dniach cyklu pacjentki. Obecnie okazuje się, że rewolucyjnym osiągnięciem w zakresie kontroli płodności i planowania potomstwa jest możliwość określenia poziomu AMH. Tempo życia nowoczesnych kobiet często prowadzi do odwlekania decyzji o podjęciu macierzyństwa. AMH może stać się nie tylko sposobem na terapię zaburzeń płodności, ale także istotnym wskaźnikiem wpływającym na zmianę życiowych priorytetów kobiety.

mgr Agnieszka Helis, diagnosta laboratoryjny

Piśmiennictwo:

1. Skałba P., Cygal A. Stężenie hormonu antymüllerowskiego w surowicy u kobiet z zespołem policystycznych jajników i w zespole przedwczesnego wygasania czynności jajników.Przegląd Menopauzalny, 2011; 3: 232-236.

2. . Waszak K., Łukaszuk K. AMH – anti-Müllerian hormone – nowoczesna ocena rezerwy jajnikowej. Invicta.

3. Sherbahn R.  Anti-Mullerian Hormone Testing of Ovarian Reserve. Advanced Fertility Center of Chicago.

4. La Marca A., Sighinolfi G., Radi D. et al. Anti-Mullerian hormone (AMH) as a predictive marker in assisted reproductive technology (ART). Hum Reprod Update, 2010; 16, 2: 113-130.

5.  Alshiek JA., Lessing JB., Amit A. et al. Anti mullerian hormone (AMH)–is it a new reliable marker of the ovarian reserve? Its role in predicting the ovarian response in assisted reproductive technology (ART). Harefuah, 2012; 151, 7: 416-420, 435.

image_pdfimage_print
Podziel się ze znajomymi
Skocz do formularza

Komentarze 2

  1. 1

    A mi lekarz powiedział ze przy AMH 1.37 nie mam szans na naturalną ciążę że muszę podejść do invitro ?Dodam mam 29 lat i od 3 się staramy. Co o tym myśleć?

    3 lata temu
  2. 2

    Wartość 1,37 to wartość prawidłowa niska.
    Kobiety z wyższymi poziomami AMH z reguły lepiej odpowiadają na stymulację jajników stosowaną przy IVF i uzyskuje się od nich więcej komórek jajowych.
    Krótko mówiąc im więcej komórek tym większe prawdopodobieństwo sukcesu IVF.
    Lekarz na pewno zna doskonale Państwa sytuację, są Państwo zapewne obydwoje przebadani pod względem przyczyn niepowodzeń rozrodu. 3 lata to wystarczająco długi okres leczenia, aby myśleć o innych metodach niż wspomaganie hormonalne itp.
    Jeżeli mają Państwo wątpliwości co do trafności decyzji (tak rozumiem z Pani wypowiedzi) to proszę zasięgnąć opinii innego lekarza.

    3 lata temu profil
  3. Dodaj komentarz
    (wymagany)
    (wymagany)
    (wymagany)

    Pola oznaczone znaczkiem W są obowiązkowe. Musisz wypełnić wszystkie pola wymagane, aby dodać komentarz.
    Twój adres email, który podasz nie zostanie opublikowany z Twoim komentarzem.

    W treści komentarza dozwolone są tagi XHTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

do góry