Rejestracja

Please leave these two fields as-is:
UWAGA: Prosimy o rozwiązanie prostego równania matematycznego!
zamknij

Zaloguj się

Zapomniałeś hasła?

Jeżeli nie pamiętasz swojego hasła, wyślemy Ci nowe - wystarczy skorzystać ze specjalnego formularza
Przypomnij mi hasło

Zarejestruj się
Napisano: 10 stycznia 2013

Liczba komentarzy: 0
Zakażenia szpitalne — nadzór

Autor wpisu
mgr Agnieszka Helis
mgr Agnieszka Helis

Jednym z podstawowych warunków minimalizacji skali zakażeń szpitalnych jest opracowanie skutecznych procedur rejestracji zakażeń. Nadzór powinien skutkować interwencją w celu zapobiegania zakażeniom szpitalnym i prowadzić do poprawy jakości opieki zdrowotnej. Końcowym efektem działania jest spadek liczby zakażeń szpitalnych oraz kosztów hospitalizacji.

Ekspozycję na drobnoustroje chorobotwórcze można zminimalizować poprzez:
— techniki aseptyczne;
— edukowanie personelu;
— higienę i dezynfekcję rąk personelu;
— racjonalną antybiotykoterapię;
— prawidłową dezynfekcję i sterylizację sprzętu, odpowiednią ilość sprzętu jednorazowego użytku;
— przestrzeganie właściwego sposobu przygotowania i podawania posiłków;
— utylizację odzieży, odpowiednie zbieranie i pranie bielizny szpitalnej.

Podstawowym narzędziem kontroli zakażeń, mającym wpływ na bezpieczeństwo epidemiologiczne pacjentów i personelu jest sterylizacja. Jest to proces w wyniku którego zostają zniszczone chorobotwórcze czynniki biologiczne oraz ich formy przetrwalnikowe poprzez zastosowanie czynników fizycznych i chemicznych. Istnieje kilka rodzajów sterylizacji. W praktyce medycznej wykorzystuje się metody termiczne (para wodna w nadciśnieniu, suche, gorące powietrze) oraz metody sterylizacji niskotemperaturowej (gazowej tlenkiem etylenu lub formaldehydem, plazmą). Rodzaj i właściwości sterylizowanych materiałów, a także sposób ich opakowania decydują o dobrze metody sterylizacji [1].

Bardzo ważnym elementem jest także mycie rąk. Center for Disease Control and Prevention (CDC) rekomenduje użycie  preparatów na bazie alkoholu. Ocena porównawcza efektywności preparatów do higieny rąk wskazuje na najlepsze rezultaty antybakteryjne przy zastosowaniu  etanolu (od 60 do 85%) oraz izopropanolu (60 do 80%) [2].

Efektywny system nadzoru nad zakażeniami szpitalnymi powinien integrować ze sobą kilka czynników: fachowy zespół kontroli zakażeń szpitalnych, wyedukowaną kadrę zarządzającą, laboratorium mikrobiologiczne oraz współpracę członków zespołu, mikrobiologa, klinicystów, pielęgniarek, innych osób mających bezpośredni kontakt z chorymi oraz pracowników administracji i dyrekcji.

Istnienie w szpitalu zespołu i komitetu kontroli zakażeń szpitalnych jest istotnym warunkiem prawidłowego nadzoru nad zakażeniami szpitalnymi. W skład zespołu, zgodnie  z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 27 maja 2010 r. w sprawie kwalifikacji członków zespołu kontroli zakażeń szpitalnych, powinien wchodzić z fachowy personel:
— lekarz jako przewodniczący;
— pielęgniarka/położna (1 na 200 łóżek szpitalnych) jako specjalista ds. epidemiologii i higieny;
— diagnosta laboratoryjny jako specjalista ds. mikrobiologii.

Do głównych zadań zespołu kontroli zakażeń szpitalnych należy opracowywanie i aktualizowanie systemu prewencji i zwalczania zakażeń szpitalnych,  kontrola wewnętrzna, przedstawianie kierującemu szpitalem rezultatów i wniosków z kontroli, szkolenie personelu, konsultowanie chorych ze stwierdzonym zakażeniem/chorobą zakaźną oraz pacjentów podejrzanych o wyżej wymienione choroby.

Zakres, sposób i częstotliwość przeprowadzania kontroli wewnętrznej w obszarze realizacji działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych, sposób dokumentowania realizacji tych działań, a także warunki udostępniania i przekazywania dokumentacji określa odpowiednie rozporządzenie Ministra Zdrowia. W zakres kontroli wewnętrznej wchodzi:
— ocena ryzyka występowania zakażeń związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych;
— monitorowanie czynników alarmowych;
— procedury zapobiegania zakażeniom i chorobom zakaźnym;
— stosowanie środków ochronny indywidualnej i zbiorowej;
— wykonywanie badań laboratoryjnych;
— analiza sytuacji epidemiologicznej;
— profilaktyka i terapia antybiotykowa.

Wyniki i wnioski z kontroli zamieszcza się w raporcie.

Istnieją dwa sposoby rejestracji zakażeń szpitalnych: czynny i bierny.

System bierny został wprowadzony w 1997 roku przez Polskie Towarzystwo Zakażeń Szpitalnych (PTZS). Polega on na zbieraniu informacji przez lekarzy prowadzących pacjentów. Nie jest to metoda czuła. Według International Federation of Infection Control jej czułość waha się w granicach od 14 do 34%.

Wychodząc naprzeciw potrzebom PTZS opracowało System Czynnej Rejestracji Zakażeń Szpitalnych. Zakłada on wprowadzenie tak zwanego złotego standardu epidemiologicznego Emmersona, pozwalając na dokładną kontrolę epidemiologiczną placówki. Wyżej wymienione metoda jest niezwykle czuła — można dzięki niej osiągnąć nawet 95% wykrywalności zakażeń przy wykwalifikowanym personelu i odpowiednich narzędziach. Polega na codziennym wykrywaniu, kwalifikacji i rejestracji zakażeń szpitalnych przez pielęgniarkę epidemiologiczną. Zebrane dane są okresowo analizowane przez Zespół ds. Kontroli Zakażeń [3]. Kontrolę szpitali w zakresie systemu kontroli zakażeń szpitalnych przeprowadza Główny Inspektor Sanitarny. Ostatnią kontrolę na dużą skalę przeprowadzono w październiku 2009 roku.

Zakażenia szpitalne są nieodłącznym elementem współczesnej medycyny. Stanowią one problem wieloaspektowy o charakterze ekonomicznym, społecznym, medycznym oraz prawnym. W każdym zakładzie opieki zdrowotnej powinno wykonywać się analizę czynników ryzyka zakażenia szpitalnego. Ze względu na złożony charakter zjawiska, kluczowym celem stało się wdrożenie kompleksowego programu nadzoru nad zakażeniami, obejmującego współpracę personelu medycznego w całym szpitalu i prowadzącego do podniesienia poziomu bezpieczeństwa pacjenta.

mgr Agnieszka Helis, diagnosta laboratoryjny

Pismiennictwo:

1.Rutala WA. et al. Guideline for Disinfection and Sterilization in Healthcare Facilities, 2008. CDC.

2. Kampf G., Kramer A. Epidemiologic background of hand hygiene and evaluation of the most important agents for scrubs and rubs. Clin Microbiol Rev, 2004; 17, 4: 863-893.

3. Dane PZH.

image_pdfimage_print
Podziel się ze znajomymi
Skocz do formularza

Komentarze 0

Nikt jeszcze nie skomentował tego wpisu, napisz coś!
  1. Dodaj komentarz
    (wymagany)
    (wymagany)
    (wymagany)

    Pola oznaczone znaczkiem W są obowiązkowe. Musisz wypełnić wszystkie pola wymagane, aby dodać komentarz.
    Twój adres email, który podasz nie zostanie opublikowany z Twoim komentarzem.

    W treści komentarza dozwolone są tagi XHTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

do góry