Rejestracja

Please leave these two fields as-is:
UWAGA: Prosimy o rozwiązanie prostego równania matematycznego!
zamknij

Zaloguj się

Zapomniałeś hasła?

Jeżeli nie pamiętasz swojego hasła, wyślemy Ci nowe - wystarczy skorzystać ze specjalnego formularza
Przypomnij mi hasło

Zarejestruj się
Napisano: 17 czerwca 2015

Liczba komentarzy: 0
Diagnostyka EBV

Autor wpisu
mgr Agnieszka Helis
mgr Agnieszka Helis

Wirus Epsteina-Barra (EBV) jest  przyczyną wielu różnych zaburzeń, w tym mononukleozy. Zakażenie dotyczy zwykle osób poniżej 21 roku życia, przy czym 50% dzieci poniżej 5 roku życia jest seropozytywnych. Drogą transmisji jest ślina.

EBV należy do rodziny herpeswirusów. Jest on szeroko rozpowszechniony na całym świecie. Szacuje się, że około 95% dorosłych osób między 35 a 40 rokiem życia w Stanach Zjednoczonych przeszło zakażenie. W wielu przypadkach zakażenie przebiega bezobjawowo lub skąpoobjawowo. Wśród objawów można wymienić gorączkę, suchość w gardle, powiększenie węzłów chłonnych, powiększenie wątroby i śledziony. Symptomy zależą od wieku pacjenta oraz stanu jego układu odpornościowego. Jeżeli zakażenie następuje w wieku młodzieńczym to w 30% do 50% przypadków rozwija się mononukleoza zakaźna.

Związek z EBV wykazują następujące schorzenia:
– mononukleoza zakaźna
– chłoniak Burkitta (ponad 80% przypadków jest EBV-negtywne)
– rak płaskonabłonkowy gardła
– chłoniak Hodgkina
– rak migdałka podniebiennego
– chłoniaki z limfocytów T
– grasiczak
– choroba Duncana
– postępujące choroby limfoproliferacyjne
– syndrom chronicznego zmęczenia (prawdopodobny związek) (1).

Wskazaniem do diagnostyki w kierunku EBV jest często uporczywe zapalenie gardła oraz  zapalenie węzłów chłonnych z równoczesnym negatywnym wynikiem testu w kierunku streptokoków (szybkie testy lub posiew mikrobiologiczny).

W diagnostyce EBV wykorzystuje się różne metody. Często badaniem pierwszego rzutu jest morfologia razem z rozmazem krwi obwodowej. W przypadku zakażenia można zaobserwować podwyższone wartości leukocytów oraz pojawienie się typowych limfocytów.

Duże znaczenie w zdiagnozowaniu fazy zakażenia mają testy serologiczne.

Serologiczne metody w diagnostyce EBV:
1. IFA- wysoce specyficzna, stanowi złoty standard
2. Próba wiązania dopełniacza- mniej czuły i specyficzny test, rzadko uzywany
3. EIA, ELISA, chemoluminescencja-  szybka, czuła metoda, przystosowana do oznaczeń automatycznych
4. Western Blot- wysoce specyficzna metoda, zwykle stosowana jako test potwierdzający
5. Awidność VCA IgG, –  test potwierdzający
6. Aglutynacja heterofilnych przeciwciał- test mało czuły i specyficzny, 10-50% dzieci poniżej 4 r.ż. nie wytwarza tych przeciwciał

Inne metody:
– Izolacja wirusa (4-8 tygodni)
– PCR (metoda z wyboru przy podejrzeniu związanego z EBV zapalenia opon mózgowych i mózgu, ważna w diagnostyce chorób związanych z zakażenim EBV)
– wykrywanie antygenu wirusa, metody immunohistochemiczne, immunocytologiczne (przy guzach wykazujących związek z EBV) (2, 5).

Wśród specyficznych dla zakażenia EBV przeciwciał wymienia się markery ostrej fazy zakażenia takie jak antygen kapsydowy VCA IgM (wcześnie się pojawia, zanika po czasie 4-6 tygodni), VCA IgG (osiąga maksimum po 2-4 tygodni, po czym łagodnie spada i utrzymuje się przez całe życie) oraz antygen wczesny rozpuszczalny EA IgG (pojawia się dość wcześnie i spada do niewykrywalnych wartości po czasie 3-6 miesięcy) a także marker przebytej infekcji- antygen jądrowy EBNA1 IgG (pojawiają się 2-4 miesięcy po rozpoczęciu ostrej fazy zakażenia, utrzymuje się przez wiele lat) (3).

Tabela 1. Interpretacja wyników testu ELISA w kierunku EBV (4, 2).

Faza zakażenia Obecność przeciwciał
VCA IgM VCA IgG EBNA1 IgG
Brak
Ostra faza infekcji lub reakcja niespecyficzna* +
Ostra faza infekcji + +
Ostra faza lub przebyta infekcja* +
Przebyta infekcja + +
Późna faza pierwotnej infekcji lub reaktywacja zakażenia* + + +
Przebyta infekcja lub reakcja niespecyficzna* +

*wskazana dalsza diagnostyka

Wśród metod diagnostycznych wykorzystuje się Western Blot. jako test potwierdzający. Niektóre z testów wykorzystują rekombinowane antygeny opłaszczone fazą stałą- EBNA-1 (p72), VCA (p18,p23), EA (p54,p138), MA (gp 350/250). U pacjentów z ostra faza zakażenia obserwuje się obecność przeciwciał anty-p23 IgG, anty-p55 IgG oraz anty-p138 IgG, natomiast u pacjentów po przebytej infekcji przeciwciała anty-p23 IgG, anty-p72 IgG oraz anty-p18 IgG.

Inna ważna diagnostycznie metoda wykorzystuje dojrzałość przeciwciał. Test awidności IgG może być wykonany za pomocą EIA, IDFA lub immunoblotting. Najczęściej bada się przeciwciała VCA IgG (p18, p23), niemniej jednak istnieje możliwość badań w kierunku innych przeciwciał. Wyniki można zinterpretować jako ostra faza zakażenia jeżeli pojawia się niska awidność p23. O przebytym zakażeniu może świadczyć wysoka awidność p23 (4).

W przypadku pacjentów o obniżonej odporności badanie przeciwciał nie ma zbyt dużego znaczenia diagnostycznego ponieważ dosyć często uzyskuje się atypowe profile serologiczne.

Należy pamiętać, ze zakażenie EBV daje objawy niespecyficzne i przy ujemnym wyniku badania należy rozważyć diagnostykę w innym kierunku. W przypadku objawu w postaci zapalenia gardła należy pamiętać o diagnostyce różnicowej Streptococcus grupy A, HIV, CMV, Neisseria gonorrhoea, adenowirusami, rhinowirusami, Toxoplasma gondii,  HHV6, HSV1, wirusami Coxackie A. Przy wystąpieniu powiększenia węzłów chłonnych diagnostyka różnicowa powinna uwzględniać atypowe mykobakterie, chłoniaka czy raka nosogardzieli (1, 4).

Diagnostyka serologiczna EBV jest powszechnie dostępna
źródło własne
EBV to nie tylko wirus wywołujący mononukleozę zakaźną zwaną potocznie  ‘chorobą pocałunków’. Zwykle infekcja jest niegroźna i przebiega bezobjawowo. Jest to jednak wirus onkogenny, wiążący się z etiopatologią niektórych nowotworów.

mgr Agnieszka Helis, diagnosta laboratoryjny

PIŚMIENNICTWO:

1. ARUPConsult. Epstein-Barr Virus-EBV. The Physician’s Guide to Laboratory Test Selection and Interpretation. Online available.
2. Hess RD. Routine Epstein-Barr Virus Diagnostics from the Laboratory Perspective: Still Challenging after 35 Years. J. Clin. Microbiol 2004, 42(8):3381-3387.
3. CDC. Epstein-Barr Virus and Infectious Mononucleosis. Online available.
4. Paschale M., Clerici p. Serological diagnosis of Epstein-Barr virus infection: Problems and solutions. World J Virol 2012 February 12; 1(1): 31-43.
5. Gulley ML. Molecular Diagnosis of Epstein-Barr Virus-Related Diseases. Journal of Molecular Diagnostics, 2001, 3(1): 1-10.

image_pdfimage_print
Podziel się ze znajomymi
Skocz do formularza

Komentarze 0

Nikt jeszcze nie skomentował tego wpisu, napisz coś!
  1. Dodaj komentarz
    (wymagany)
    (wymagany)
    (wymagany)

    Pola oznaczone znaczkiem W są obowiązkowe. Musisz wypełnić wszystkie pola wymagane, aby dodać komentarz.
    Twój adres email, który podasz nie zostanie opublikowany z Twoim komentarzem.

    W treści komentarza dozwolone są tagi XHTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

do góry