Rejestracja

Please leave these two fields as-is:
UWAGA: Prosimy o rozwiązanie prostego równania matematycznego!
zamknij

Zaloguj się

Zapomniałeś hasła?

Jeżeli nie pamiętasz swojego hasła, wyślemy Ci nowe - wystarczy skorzystać ze specjalnego formularza
Przypomnij mi hasło

Zarejestruj się
Napisano: 18 czerwca 2016

Liczba komentarzy: 0
W zasadzie to jestem na czczo – czyli o wpływie używek na zmiany metaboliczne

Autor wpisu
mgr Agnieszka Helis
mgr Agnieszka Helis

Niektóre czynności traktowane są przez nas jako nieodzowna część naszego życia. Często nie wyobrażamy sobie ich zaniechania. Czasami jednak należy się zatrzymać i zastanowić czy w pewnych sytuacjach nie byłoby lepiej choć chwilę powstrzymać się od nich. Wiadomo, że rutynowe stosowanie używek ingeruje w metabolizm organizmu. Wpływ dotyczy także działania krótkoterminowego.

Dobrym przykładem jest tutaj kawa. Wiele osób codziennie rano mechanicznie ją przygotowuje, ale.. gdy idziemy do laboratorium na badania nie powinniśmy pić kawy. Często słyszy się w odpowiedzi na pytanie „Czy jest Pan/i na czczo”- „Tak, wypiłem/am tylko kawę”. W takiej sytuacji pacjent już nie jest na czczo. Aby zachować taki stan dopuszczalne jest jedynie wypicie wody. W czym tkwi szkopuł?

Jednym ze składników kawy jest kofeina i to właśnie ona może wywoływać zmiany niektórych parametrów. Kofeina powoduje wzrost GFR, spadek wchłaniania zwrotnego elektrolitów w kanalikach nerkowych, inhibicję fosfodwuesteraz (odpowiadają one za degradację cAMP, który z kolei inicjuje glikogenolizę, podnosząc poziom glukozy we krwi), wzrost aktywności reninowej osocza i stężenia katecholamin (po 3 godzinach od spożycia 250 mg kofeiny). W związku z działaniem kofeiny na poziom cAMP należy wspomnieć o wpływie tego związku przykładowo na działanie wielu hormonów (stymulacja glukoneogenezy przez adrenalinę) czy na przemianę lipidów (aktywacja lipazy powoduje nawet 3-krotny wzrost poziomu wolnych kwasów tłuszczowych). Wzrost stężenia wolnych kwasów tłuszczowych sprawia, że oznaczanie hormonów i leków wiążących się z albuminą jest utrudnione (efekt wypierania) [1, 2, 3]. Okazuje się jednak, że za większość znamiennych zmian w lipidogramie nie jest odpowiedzialna kofeina. Naukowcy wyizolowali z kawy dwa związki – cafestol i kahweol, odpowiedzialne za wyższe stężenie cholesterolu całkowitego i LDL w surowicy osób pijących kawę [4].

Ze względu na złożoność zawartości kawy, jej spożycie często prowadzi do wystąpienia reakcji  o przeciwstawnym wpływie na metabolizm.

Z jednej strony powoduje wzrost poziomu frakcji lipoproteinowych w wyniku zwiększonego uwalniania wolnych kwasów tłuszczowych, zwiększoną retencję cholesterolu w organizmie, a z drugiej strony wykazuje silne działanie antyoksydacyjne.

Cafestol i kahweol mogą odpowiadać za wyższe stężenie cholesterolu całkowitego i LDL w surowicy osób pijących kawę
Źródło pixabay, licencja CC0
Jeden czy dwa papierosy nie powinny nic zmienić.. w końcu palę codziennie.. ale..

Palenie wywiera wpływ na niektóre parametry. W ciągu godziny od wypalenia od 1 do 5 papierosów obserwuje się wzrost stężenia kwasów tłuszczowych, adrenaliny, wolnego glicerolu, aldosteronu i kortyzolu. Długotrwale palenie wpływa także na różne parametry, obniżając poziom konwertazy angiotensyny, prolaktyny, beta-karotenoidów, selenu i HDL, oraz podwyższając poziom LDL, hematokrytu, MCV, fibrynogenu, miedzi, liczbę erytrocytów i białych krwinek (monocyty, limfocyty, neutrofile), ołowiu, kadmu i CEA (nawet dwukrotnie wyższe niż u osób niepalących). Mechanizm zmian nie został dokładnie wyjaśniony, aczkolwiek upatruje się wytłumaczenia w bezpośrednim lub pośrednim wpływie na różne parametry, pochodnych pirydyny, cyjanowodoru i tiocyjanu, obecnych w dymie papierosowym. Przykładowo, poziom karboksyhemoglobiny u osób palących dużo jest znacznie wyższy od osób niepalących lub palących niewiele [3, 5].

Wypiłem kilka drinków..

Wpływ alkoholu na poziom niektórych parametrów zależy w dużej merze od ilości i czasu trwania spożycia. Metabolizm etanolu związany jest z powstaniem aldehydu octowego, a następnie octanu. Dochodzi do nasilenia powstawania kwasu moczowego. Octan i mleczany obniżają stężenie wodorowęglanów we krwi. Powstaje kwasica metaboliczna. Wysoki poziom mleczanów wpływa redukcyjnie na wydzielanie kwasu moczowego w nerkach, a tym samym podnosi poziom kwasu moczowego w surowicy.

Przewlekłe spożycie etanolu skutkuje przede wszystkim wzrostem enzymów wątrobowych.

Podnosi się stężenie gamma-glutamylotransferazy, dehydrogenazy mleczanowej, aminotransferazy alaninowej i asparaginianowej. Wynika to głównie z hepatotoksycznego działania etanolu. W rezultacie zahamowania enzymatycznej glikozylacji podczas potranslacyjnej modyfikacji białek w wątrobie może dojść do wzrostu transferryny ubogiej w węglowodany. W przypadku alkoholików obserwuje się upośledzoną degradację trójglicerydów, a tym samym wzrost ich poziomu we krwi. Wśród efektów ostrych spożycia alkoholu wymienia się obniżenie poziomu osteokalcyny, prolaktyny, kortyzolu, cholesterolu oraz podwyższenie poziomu trój glicerydów i aldosteronu. Jako skutki przewlekłe spożycia alkoholu traktuje się spadek LDL i kwasu wanilinomigdałowego oraz wzrost MCV, cholesterolu, trójglicerydów, kortyzolu, aminotransferazy alaninowej i asparaginianowej, estradiolu, adrenaliny, noradrenaliny i gamma-glutamylotransferazy [3].

Powszechnie wiadomo, że dieta i głodzenie się wpływa na wyniki badań laboratoryjnych. Należy jednak pamiętać, że palenie papierosów, spożycie kawy i alkoholu nie pozostaje obojętne wobec parametrów biochemicznych organizmu.

mgr Agnieszka Helis, diagnosta laboratoryjny

image_pdfimage_print
Podziel się ze znajomymi
Skocz do formularza

Komentarze 0

Nikt jeszcze nie skomentował tego wpisu, napisz coś!
  1. Dodaj komentarz
    (wymagany)
    (wymagany)
    (wymagany)

    Pola oznaczone znaczkiem W są obowiązkowe. Musisz wypełnić wszystkie pola wymagane, aby dodać komentarz.
    Twój adres email, który podasz nie zostanie opublikowany z Twoim komentarzem.

    W treści komentarza dozwolone są tagi XHTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

do góry