Rejestracja

Please leave these two fields as-is:
UWAGA: Prosimy o rozwiązanie prostego równania matematycznego!
zamknij

Zaloguj się

Zapomniałeś hasła?

Jeżeli nie pamiętasz swojego hasła, wyślemy Ci nowe - wystarczy skorzystać ze specjalnego formularza
Przypomnij mi hasło

Zarejestruj się
Napisano: 26 grudnia 2011

Liczba komentarzy: 0
Motywy świąteczne w publikacjach naukowych

Naukowiec też człowiek. Czasami może o tym zapominamy, oglądając w telewizji Bardzo Poważnych Badaczy w Białych Kitlach, ale ci ludzie także ubierają choinki, pakują prezenty i rozluźniają się na Święta. Niektórzy ulegają atmosferze tak bardzo, że piszą na temat Świąt publikacje naukowe.

To dość popularna na Zachodzie praktyka, by z okazji różnych świąt przemycać humor na łamy gazet, programów telewizyjnych czy nawet gier komputerowych. Takie niespodziewane akcenty humorystyczne określa się mianem „Easter Eggs”, czyli jaj wielkanocnych, chociaż  oczywiście są one zamieszczane nie tylko podczas Wielkanocy. W świecie nauk biomedycznych największym „jajcarzem” jest czasopismo British Medical Journal (BMJ), które rokrocznie wydaje edycje świąteczne. Naukowcy piszą w nich całkiem poważnym językiem o bardzo niepoważnych sprawach. Poniżej prezentuję kilka artykułów o śniegu, zimie, świętach i prezentach, które można było w BMJ i innych czasopismach naukowych napotkać przez ostatnie lata.

1.  Przełomowe odkrycie: drzewka bożonarodzeniowe w jąderkach!

Naukowcy z Wurzburga donoszą, że komórki szarańczy wędrownej też obchodzą święta. Wg badaczy stawiają w swoich jądrach komórkowych drzewka bożonarodzeniowe z rybosomalnego DNA. Największa choinka jaką znaleźliśmy została przecięta w skrawku parafinowym wzdłuż swojej długiej osi i mierzyła 0,4 mikrona — piszą naukowcy. Nawiasem mówiąc praca jest (chyba) całkiem poważną rozprawą z cytomorfologii i wydźwięk humorystyczny raczej nie był zamierzeniem badaczy.

Źródło: Chromosoma (1997) 105:470-480

 

2. O tym, jak Święty Mikołaj sprowadza dzieci na zła drogę

W toku „badań”, które opublikowano na łamach BMJ  w 2009 roku dowiedziono, że święty Mikołaj to orędownik niezdrowego trybu życia. Znajdziemy tam tezę, że święty „promuje pogląd, iż nadwaga jest objawem jowialnego i radosnego usposobienia”. Ponadto autorzy sugerują, że Mikołaj ma całą masę niezdrowych nawyków:
— jest palaczem (kiedyś na Zachodzie często pojawiał się w reklamach papierosów)
— jeździ po pijanemu (wg niektórych tradycji bożonarodzeniowych świętemu zostawia się w zamian za podarki kieliszeczek brandy, a zważywszy na to, ile domów odwiedza Mikołaj, nie może to pozostać bez wpływu na jego zdolność prowadzenia sań!)
— łamie przepisy ruchu drogowego (czy ktoś widział kiedyś jak zapina w saniach pasy? Poza tym znacznie przekracza prędkość by zdążyć do wszystkich domów)
— może być przenosicielem chorób zakaźnych (czerwony nos i policzki, jazda w odkrytych saniach w zimie, zdarza mu się kichać, a podczas przelotów ma styczność z dzikimi stadami ptaków, więc o ptasią grypę nietrudno!)

Oczywiście praca, mimo poważnego tonu, jest pisana całkowicie dla żartu. Ciekawostką jest fakt, że została ona jednak potraktowana poważnie i przez jakiś czas trwały zażarte dyskusje na temat wizerunku świętego Mikołaja w mediach i jego (rzekomego) demoralizatorskiego wpływu na dzieci. Jak widać ponuraków bez poczucia humoru nie brakuje nawet w czasie Świąt.

Źródło: Grills, N., & Halyday, B. (2009). Santa Claus: a public health pariah? BMJ, 339

 

3. O niekorzystnym wpływie świąt na organizm

Autorzy już w podtytule alarmują: Okres przedświąteczny należy do czynników ryzyka zgonu. We wstępie czytamy o testach statystycznych, przygotowanych po to by oszacować ilość zgonów dla okresu świątecznego, obierając za hipotezę zerową, że śmiertelność z przyczyn naturalnych pozostaje niezmieniona bez względu na okres świąteczny. Porównano oczekiwaną ilość zgonów zgodnie z H0 z faktyczną umieralnością obserwowaną w czasie Świąt. Zaobserwowano wyraźny wzrost liczby zgonów zarówno z przyczyn sercowych jak i niesercowych w tym okresie. Według badaczy niezwykle ważna jest wzmożona czujność podczas Świąt, przy jednoczesnym ograniczeniu czynników stresowych dla dobra naszego organizmu. Może warto się do tej rady zastosować?

Circulation. 2004 Dec 21;110(25):3781-8

 

4.  Szeroko zakrojone badania na temat szuflowania śniegu

Kolejna praca pisana niezupełnie na serio. Przyznajcie sami: jak można traktować poważnie studia na temat wpływu ruchów wstecznych i postępowych oraz kształtu łopaty na efektywność szuflowania śniegu opisaną parametrami kinetycznymi i metabolicznymi?

W skrócie badania miały na celu sprawdzenie, która z technik szuflowania, i jaką łopatą, jest najefektywniejsza. W eksperymencie użyto ośmiu męskich ochotników i zaśnieżonego chodnika, oraz dwóch typów łopat. Ochotnicy szuflowali albo w przód, albo cofając się (podobnie jak przy zamiataniu). Jeden typ łopaty miał prosty trzonek, drugi był wyprofilowany.  Zaskakujące wyniki: łopata profilowana jest lepsza, a szuflowanie do tyłu było mniej preferowane niż do przodu, więc dane porównawcze są niewystarczające.

Appl Ergon. 2003 May;34(3):225-31.

 

5. Naukowa rozprawa na temat dziecięcej wiary w Świętego Mikołaja

Naukowcy postanowili metodami statystycznymi scharakteryzować populację dzieci hospitalizowanych w jednym z kanadyjskich szpitali pod względem wiary w Mikołaja. Badacze zestawili to z wiarą i niewiarą ich rodziców a wyniki przedstawili z zachowaniem wszelkich prawideł: włączając odchylenia standardowe, p-value i specjalny współczynnik rodzinnej wiary w zjawiska magiczne, tzw. HOHO-score, który zdefiniowano jako znormalizowany współczynnik określający wiarę w Mikołaja,we wróżkę zębową, króliczki wielkanocne plus wiek, w którym rodzice dzieci przestały wierzyć w wymienione postaci. Ciekawa lektura na wieczór przy choince.

CMAJ December 10, 2002 vol. 167 no. 12

 
Marzena Pieronkiewicz

Świąteczna helisa
Wszystkim czytelnikom życzymy Spokojnych i Radosnych Świąt!

image_pdfimage_print
Podziel się ze znajomymi
Skocz do formularza

Komentarze 0

Nikt jeszcze nie skomentował tego wpisu, napisz coś!
  1. Dodaj komentarz
    (wymagany)
    (wymagany)
    (wymagany)

    Pola oznaczone znaczkiem W są obowiązkowe. Musisz wypełnić wszystkie pola wymagane, aby dodać komentarz.
    Twój adres email, który podasz nie zostanie opublikowany z Twoim komentarzem.

    W treści komentarza dozwolone są tagi XHTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

do góry